LAW & DEVELOPMENT - ISSN: 0866-7500
LAW & DEVELOPMENT
ISSN: 0866-7500
Phapluatphattrien.vn
social  social  social  social 
    Mới Nhất    Đọc Nhiều
Quy định về nồng độ cồn: Kì vọng và những bất cập trong thực tiễn thi hành Hội nghị Đảng Đoàn – Ban Thường vụ Hội Luật Gia Việt Nam lần thứ 19, Khóa III – Mục tiêu kỳ vọng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chúc Tết lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước Hội thảo khoa học “Xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường chứng khoán phái sinh” Tăng cường công tác quản lý nhà nước về tài nguyên, khoáng sản

Quy định về nồng độ cồn: Kì vọng và những bất cập trong thực tiễn thi hành

15:44 | 21/04/2024
Trong thời gian gần đây, công tác kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm nồng độ cồn đối với người điều khiển phương tiện tham gia giao thông được lực lượng chức năng triển khai một cách quyết liệt đã góp phần làm giảm rõ rệt số vụ tai nạn giao thông xuất phát từ nguyên nhân người lái xe có nồng độ cồn trong cơ thể. Tuy nhiên, qua thực tiễn áp dụng, vẫn dễ dàng nhận thấy còn những bất cập trong các quy định về giá trị “0” tuyệt đối của nồng độ cồn trong quy định hiện hành cần nghiêm túc xem xét lại.

1. Những số liệu thực tiễn biết nói

Qua 4 năm thực hiện Luật phòng chống tác hại của rượu, bia và hơn 3 năm thực hiện Nghị định 100 của Chính phủ, đặc biệt, từ năm 2022 đến nay, với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Công an, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) cả nước đã đồng loạt thực hiện quyết liệt việc kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm vi phạm nồng độ cồn đối với người điều khiển phương tiện tham gia giao thông với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không có ngày nghỉ”; Qua đó, bước đầu đã hình thành được thói quen của người tham gia giao thông “đã uống rượu, bia thì không lái xe”. Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ phận người tham gia giao thông trong cơ thể có nồng độ cồn, cá biệt vẫn xuất hiện những vụ tai nạn liên hoàn, làm chết và bị thương nhiều người, gây tai nạn rồi bỏ chạy, chống lại người thi hành công vụ…

Tháng 1/2024, Cục Cảnh sát giao thông (CSGT), Bộ Công an phối hợp với Cục Quản lý khám, chữa bệnh - Bộ Y tế tổ chức Hội thảo “Tác hại của rượu, bia đối với người tham gia giao thông đường bộ”. Tại Hội thảo, số liệu đáng chú ý được công bố cho thấy Việt Nam là một trong các nước có mức tiêu thụ rượu, bia, đồ uống có cồn cao trên thế giới, đứng thứ hai trong khu vực Đông Nam Á, thứ 10 châu Á và thứ 29 trên thế giới về tiêu thụ rượu, bia. Đáng chú ý, tỷ lệ người đã từng sử dụng rượu, bia ở lứa tuổi vị thành niên, thanh niên và nữ giới ở Việt Nam đang tăng nhanh và ở mức rất cao. Một bộ phận người dân vẫn chưa nhận thức hết về tác hại của rượu, bia đến sức khỏe cũng như những ảnh hưởng liên quan của nó đến môi trường sống, kinh tế - xã hội, ý thức chấp hành pháp luật về rượu, bia vẫn còn thấp.

Trong năm 2023, lực lượng CSGT toàn quốc đã kiểm tra, xử lý 770.679 trường hợp lái xe mà trong cơ thể có nồng độ cồn, tính trung bình mỗi ngày CSGT phát hiện, xử lý hơn 2.100 trường hợp vi phạm nồng độ cồn. Gần đây nhất, trong 15 ngày đầu ra quân thực hiện cao điểm bảo đảm TTATGT dịp Tết Giáp Thìn 2024, lực lượng CSGT đã phát hiện, xử lý 40.806 trường hợp vi phạm nồng độ cồn (trung bình mỗi ngày xử lý hơn 2.700 trường hợp vi phạm[1]. Số liệu mà Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng Phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục CSGT cho thấy rõ mức độ bao trùm và quyết liệt của hoạt động kiểm tra, xử phạt người vi phạm nồng độ cồn.

Theo Đại tá Nguyễn Quang Nhật, điều tra xã hội học đối với 45.661 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù tại các trại giam của Bộ Công an cho thấy  có 23.438 phạm nhân trước khi phạm tội có sử dụng rượu, bia (chiếm 51,33%) theo 7 nhóm tội danh như giết người, chiếm 55,22% số người được lấy ý kiến; cố ý gây thương tích chiếm 51,5% số người được lấy ý kiến. Thống kê của Cục CSGT từ tháng 6/2022 đến tháng 12/2023 cho thấy toàn quốc xảy ra 5.883 vụ tai nạn giao thông đường bộ liên quan đến người điều khiển phương tiện có sử dụng rượu, bia (chiếm 17,43 % về tổng số vụ), làm chết 3.427 người (chiếm 19,14 % về tổng số người chết), bị thương 4.327 người (chiếm 19,43 % về tổng số người bị thương), làm hư hỏng 9.113 phương tiện các loại (2.206 ô tô, 6.454 mô tô - xe gắn máy, 453 xe thô sơ và phương tiện khác) thiệt hại tài sản ước tính thành tiền khoảng 149.537,21 triệu đồng (chiếm 44,26 % về tổng số tài sản bị thiệt hại).[2]

Lực lượng chức năng quyết liệt triển khai kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm vi phạm nồng độ cồn đối với người điều khiển phương tiện tham gia giao thông với phương châm “Quân pháp bất vị thân”(Nguồn ảnh: Internet)

2.  Quy định pháp luật liên quan đến nồng độ cồn

Khoản 8 Điều 8 Luật Giao thông đường bộ năm 2018 quy định: “Điều khiển xe ô tô, máy kéo, xe máy chuyên dùng trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn”. Dự thảo Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ cũng quy định cấm điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn. Khoản 1 Điều 35 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 quy định cấm điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn. Như vậy, Luật Giao thông đường bộ năm 2008 và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 và dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện nay đang được thảo luận đều có quy định cấm người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.

Thực tế hiện nay việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ được thực hiện theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Cụ thể khi người tham gia giao thông mà trong máu có nồng độ cồn thì sẽ bị phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với người điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn nhưng chưa vượt quá 50 miligam/100 mililít máu hoặc chưa vượt quá 0,25 miligam/1 lít khí thở. Tương tự, theo điểm c khoản 8 Điều 5, người điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam đến 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam/1 lít khí thở.”[3] Ngoài ra, người vi phạm còn bị tước quyển sử dụng giấy phép lái xe theo quy định.

Trong khi đó, theo hướng dẫn tại Quyết định số 933/QĐ-BYT ngày 23/3/2010 ban hành quy định về đo nồng độ cồn trong máu áp dụng cho các bệnh viện thì hệ số quy đổi mmol/l x 4,608 = mg/100ml hoặc mmol/l x 0,04608 = g/l. Quyết định 320/QĐ-BYT ngày 23/01/2014 của Bộ Y tế quy định: Khi xét nghiệm mà nồng độ cồn trong máu dưới 10,9mmol/l (tương đương 0,5023 mg/ml) thì được coi “Trị số bình thường: <10.9 mmol/L”.

Tháng 11/2023, Bộ trưởng Công an Tô Lâm khi trình bày trước Quốc hội Dự án Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã cho rằng việc ban hành Luật TTATGT đường bộ xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khách quan, với mục tiêu quan trọng là bảo đảm tính mạng, sức khỏe, tài sản của người dân khi tham gia giao thông, xác định cụ thể cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm chính về TTATGT đường bộ, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà nước; đảm bảo sự điều chỉnh sát thực tế về pháp lý; Khắc phục những hạn chế, vướng mắc, bất cập của Luật Giao thông đường bộ hiện hành, phù hợp với xu thế phát triển phát luật của nước ta và thông lệ quốc tế. Dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cũng quy định 28 hành vi bị nghiêm cấm, trong đó, hành vi bị cấm đầu tiên là điều khiển phương tiện tham gia giao thông mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.[4]

3. Quan điểm khác nhau từ phía các cơ quan Nhà nước xoay quanh dự thảo quy định của Dự thảo về cấm tuyệt đối nồng độ cồn

Quy định nghiêm cấm điều khiển phương tiện tham gia giao thông mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn trong dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ có khá nhiều sự khác nhau về quan điểm ngay cả trong các cơ quan Nhà nước. Nhiều Đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm vấn đề cấm tuyệt đối nồng độ cồn. Tranh luận sôi nổi diễn ra luận tại hội trường Quốc hội. Đa số các đại biểu Quốc hội tán thành với sự cần thiết ban hành Luật, tuy nhiên không nên quy định “cứng” về nồng độ cồn trong máu khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông.

Các đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV

(Nguồn ảnh: Internet)

Đại biểu Bế Trung Anh cho rằng, muốn kiểm soát năng lực hành vi khi tham gia giao thông thì cần phải cân nhắc toàn diện khi rượu chỉ là một trong số những tác nhân gây mất kiểm soát. Rượu khi uống nhiều quá mức mới ảnh hưởng đến năng lực hành vi. Chúng ta cần phải phân biệt rõ giữa năng lực hành vi với tác nhân, việc dùng hay không dùng rượu.[5]

Đồng quan điểm Đại biểu Trịnh Minh Bình cũng cho rằng, không nên quy định một cách tuyệt đối, cứng nhắc mà nên có giới hạn nhất định về nồng độ cồn trong máu, hơi thở ở ngưỡng an toàn theo quy định, quy chuẩn của cơ quan có thẩm quyền, khi vượt qua mốc đó thì mới phạt. Chỉ nên quy định cấm tuyệt đối đối với người hành nghề lái xe chuyên nghiệp, có công việc chính là lái xe dịch vụ, lái xe hợp đồng cho các cơ quan, tổ chức nhà nước và lái xe kinh doanh.[6]

Đại biểu Nguyễn Thị Hà đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu tham khảo kinh nghiệm của các quốc gia khác, không nên quy định nồng độ trong máu hoặc hơi thở ở mức bằng "0" để tránh tình trạng người được kiểm tra "dương tính giả" với nồng độ cồn. Nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo quy định mức cụ thể của nồng độ cồn cần xử lý là vượt quá 50 miligam đến 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam/1 lít khí thở như trong Nghị định số 100/2019/NĐ-CP, ngày 30/12/2019 của Chính phủ. [7]

Các đại biểu Quốc hội cũng cho biết qua tiếp xúc cử tri, nhiều đại biểu nhiều người dân còn băn khoăn về quy định này. Cử tri đồng tình với việc cần xử phạt những hành vi uống rượu gây tai nạn giao thông, song nên quy định việc cấm người điều khiển phương tiện uống rượu đến mức nào đó, vì thực tế cho thấy rượu, bia và nồng độ cồn chỉ có hại khi uống quá, còn nếu trong phạm vi kiểm soát được hành động thì chưa nguy hiểm. Đại biểu Lê Hữu Trí cho rằng, việc xử lý quyết liệt vi phạm liên quan đến nồng độ cồn có tác dụng tích cực nhất định về thay đổi ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, hạn chế tai nạn giao thông. Tuy nhiên, quy định này cũng có nội dung chưa phù hợp dưới góc độ văn hóa, tập quán sinh hoạt của người Việt Nam, cũng như góc độ sinh học… Đại biểu đề nghị cần nghiên cứu, đánh giá thận trọng, kỹ lưỡng quy định này trên cơ sở bảo đảm yêu cầu thực tiễn, các căn cứ khoa học, tính khả thi.[8]

 

Sáng 27/3/2024, Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ 5 thảo luận Dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã đưa ra 02 phương án về cấm hành vi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn theo chỉ đạo của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội: 1) Quy định cấm hành vi điều khiển phương tiện tham gia GTĐB mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn (kế thừa theo quy định tại khoản 6 Điều 5 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019, áp dụng đối với tất cả các loại phương tiện giao thông đường bộ); 2) giữ nguyên như Luật GTĐB năm 2008 cấm “Điều khiển xe ô tô, máy kéo, xe máy chuyên dùng mà trong máu có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25 miligam/1 lít khí thở. Đồng thời, phải sửa đổi quy định liên quan tại khoản 6 Điều 5 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019. Dù đưa ra hai phương án, song UBTVQH nhất trí với đề xuất của Chính phủ và đề nghị các vị đại biểu lựa chọn phương án 1.[9]

Không ít quan điểm của các từ phía các cơ quan hành pháp cho rằng cần cân nhắc quy định zero nồng độ cồn. Theo bà Lê Thị Vân Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hành chính và Hình sự Bộ Tư pháp, trong quá trình thẩm định, Bộ Tư pháp có đề nghị Bộ Công an phối hợp với Bộ Y tế có những nghiên cứu có tính khoa học, đảm bảo phù hợp với thực tiễn, phù hợp với ý thức tham gia giao thông của người dân, đảm bảo hài hòa giữa lợi ích của người dân và hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước, thống nhất của toàn bộ hệ thống pháp luật.[10] Ý kiến của đại diện Bộ Tư pháp phản ánh ý kiến của đa số người dân về cấm tuyệt đối rượu khi tham gia giao thông và áp dụng quy định giới hạn nồng độ cồn. Dự thảo Luật Giao thông đường bộ kế thừa không chỉ các quy định hiện hành về zero nồng độ cồn mà còn mở rộng đối với tất cả người điều khiển các phương tiện giao thông.

4. Những yếu tố cần cân nhắc khi quyết định áp dụng hạn chế hay zero nồng độ cồn

4.1. Kinh nghiệm quốc tế

Nhiều nước trên thế giới đang áp dụng "vùng xanh" trong xử phạt nồng độ cồn trong hệ thống luật giao thông của họ với các quy định hết sức chặt chẽ, nhưng cách vận hành chế tài xử phạt không theo hướng cấm tuyệt đối nồng độ cồn khi lái xe. Bởi vì họ cho rằng nhu cầu giao tiếp, gặp gỡ và sử dụng chất có cồn là bình thường trong xã hội, luật định cần phải dựa vào thực tiễn. Khái niệm "vùng xanh" đặt ra ngưỡng giới hạn nào đó để bảo đảm ngăn chặn tình trạng say xỉn vẫn tham gia giao thông, đồng thời cho phép người dân uống một lượng rượu, bia nhất định.

Ở Đức, lần vi phạm đầu tiên, tài xế có nồng độ cồn trong máu vượt quá 0,05mg sẽ bị phạt 500 euro, trừ 2 điểm trên hệ thống quản lý giấy phép lái xe và bị cấm lái xe một tháng. Tới lần thứ 2 vi phạm, tài xế sẽ bị phạt 1.000 euro, trừ 2 điểm trên hệ thống quản lý và treo bằng 3 tháng; Lần thứ 3 thì mức phạt 1.500 euro, bị cấm lái trong 3 tháng. Một người dân ở Đức nếu bị trừ 8 điểm trên hệ thống quản lý giấy phép lái xe sẽ bị tịch thu bằng lái và phải thi lại.

pháp luật của Trung Quốc quy định hai mức xử lý đối với hành vi lái xe có sử dụng rượu bia là: Lái xe khi đã sử dụng rượu bia (nồng độ cồn từ 20mg đến dưới 80mg trong mỗi 100ml máu) và lái xe khi đã say rượu bia (nồng độ cồn từ 80mg trở lên trong mỗi 100ml máu). Mức xử phạt tăng dần theo nồng độ cồn và cao nhất nếu xảy ra tai nạn nghiêm trọng, tài xế sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tước giấy phép, cấm lái xe trọn đời.[11]

Tại Nga, tháng 7/2021, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký luật về tăng thời hạn phạt tù lên đến 3 năm đối với việc tái phạm hành vi lái xe trong tình trạng say xỉn. Số tiền phạt cũng tăng từ 4.300 USD đến 7.100 USD, thay vì 2.900 USD - 4.300 USD, hoặc bằng tiền lương hay thu nhập khác của người bị kết án trong thời gian từ 2 đến 3 năm, thay vì từ 1 đến 2 năm như trước. Ngoài ra, hình phạt cũng có thể là lao động cải tạo trong tối đa 2 năm, hạn chế tự do và lao động bắt buộc trong tối đa 3 năm. Người phạm tội cũng bị tước quyền đảm nhiệm chức vụ hoặc tham gia hoạt động nhất định với thời hạn lên đến 6 năm.[12]

Các quốc gia phát triển trên không chỉ áp dụng hình phạt tiền đối với hành vi vi phạm nồng độ cồn mà còn kết hợp với các hình thức bổ sung như lao động công để tăng tính hiệu quả trong việc tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân khi tham gia giao thông.

Báo cáo của Tổ chức y tế thế giới (WHO) cho biết trên thế giới có hơn 140 quốc gia, vùng lãnh thổ quy định giới hạn nồng độ trong máu hoặc hơi thở ở mức lớn hơn "0".

4.2. Cần cân nhắc toàn diện các yếu tố kinh tế, văn hóa, khoa học và pháp luật trong bối cảnh Việt Nam

Cuộc tranh luận về nồng độ cồn tại nước ta một lần nữa được nêu lên khi Chính phủ trình Quốc hội dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Với quy định theo hướng "đã uống rượu bia thì không lái xe" Việt Nam thuộc nhóm các nước nghiêm khắc nhất về vấn đề này. Cùng với đó, mức phạt quá cao so với điều kiện thu nhập bình quân đầu người hiện nay tuy có sức răn đe lớn song không phải là giải pháp cần được tiếp tục vì trong đó có chứa yếu tố gây tổn hại đáng kể sinh kế của người vi phạm.

Trước hết, cần phải khẳng định rằng, không phải nồng độ cồn hay hơi thở có cồn trong cơ thể con người ở bất cứ mức nào cũng làm cho người đó mất kiểm soát. Theo nghiên cứu y học, ở trạng thái bình thường của cơ thể trong máu luôn duy trì nồng độ cồn nhất định ở mức 0,03% hoặc có trường hợp trong cơ thể có nồng độ cồn do các yếu tố như ăn, uống các thực phẩm lên men trong dạ dày, thuốc điều trị. Ở mức độ đó, con người không thể mất kiểm soát bản thân mà nếu mất thì do các tác nhân khác, nhất là ma túy, trạng thái tâm lý hoảng loạn.

Quy định zero nồng độ cồn chưa tính đến yếu tố khoa học. Nhìn vào thực tiễn đông y ở nước ta thì dễ thấy quy định này cũng bộc lộ sự thiếu sót khoa học khác về y học. Trong thực tiễn của đất nước ta, người dân sử dụng khá nhiều phương thuốc chữa bệnh bào chế từ rượu và thảo dược. Nhiều người dân thường xuyên giữ mục đích chữa bệnh, điển hình là rượu ngâm thảo dược để chữa sâu rằng, viêm lợi, viêm họng. Việc áp dụng zero nồng độ cồn sẽ loại bỏ việc sử dụng các phương thuốc nam quý giá này. Có người phản bác rằng cứ ngậm trước khi đi ngủ. Tuy nhiên, chẳng lẽ sáng, trưa chiều đau răng, người bệnh phải nghiến răng chịu chờ đến 10-11h đêm mới ngậm để không ra đường, không bị phạt. Nhiều người bệnh không muốn sử dụng thuốc kháng sinh nên quy định zero nồng độ cồn gây tác động tiêu cực đối với họ. Nếu xem xét hết việc sử dụng đông dược sẽ thấy được tác động không mong muốn của quy định zero nồng độ cồn.

Thứ hai, ở khía cạnh kinh tế, zero nồng độ cồn tác động đến sự phát triển của công nghiệp đồ uống có cồn. Phải khẳng định ở những thập kỷ sau đổi mới, các doanh nghiệp sản xuất đồ uống có cồn từ nước ngoài đã đầu tư mạnh vào Việt Nam, đóng góp đáng kể cho ngân sách vốn rất nghèo nàn ở thời điểm ban đầu đó. Quy định zero nồng độ cồn đã và đang góp phần chủ yếu làm giảm nguồn thu ngân sách. Theo các số liệu được công bố từ các doanh nghiệp, cơ quan thuế thì nguy cơ ngân sách thất thu, sụp đổ các thương hiệu bia Việt đã hiển hiện rõ ràng.[13] Đặc biệt, cần xem xét đến hệ lụy kinh tế kèm theo đó như dịch vụ du lịch, giải trí, nhà hàng ăn uống giảm doanh thu rất nhiều. Sinh kế của không ít người lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Thứ ba, hệ lụy liên quan đến sự suy giảm niềm tin đối với các cơ quan chức năng dễ xảy. Người dân vẫn đang đặt dấu hỏi các nguồn thu từ phạt vi phạm zero nồng độ cồn. Đây là câu hỏi hoàn toàn có cở sở vì nhiều số liệu của các cơ quan tài chính về phạt vi phạm giao thông, bao gồm cả quy định về zero nồng độ cồn cho thấy phần lớn các khoản tiền thu từ phạt đều được chi cho các lượng lượng thực thi. Trong Dự thảo Luật còn có đề xuất để lại cho lực lượng chức năng 70% số tiền thu được từ phạt vi phạm trật tự giao thông đường bộ.[14] Cần phải khẳng định rằng lực lượng công an, giao thông công chính được hưởng các khoản chi từ ngân sách. Kiểm soát, duy trì trật tự giao thông đường bộ là chức năng của các lực lượng này. Họ không phải là đơn vị sự nghiệp có thu thì không nên dành khoản thu này cho các lực lượng chức năng ở mức độ tuyệt đối như vậy. Cơ quan soạn thảo cũng như Quốc hội cần tính sự phản tác dụng của việc dành tiền thu từ phạt vi phạm trật tự xã hội ở khía cạnh sau: 1) tâm lý truy tìm, truy phạt của lực lượng chức năng vì lợi ích kinh tế; 2) gây ùn tắc giao thông ở những thời điểm nhất định; 3) sự mất cân bằng giữa mức thu phí tham gia giao thông và mức phạt vi phạm quy định zero nồng độ cồn. Nếu không gắn với việc thưởng 70% hay bất cứ mức nào cho lực lượng chức năng thì Nhân dân tin vào cơ quan chức năng và từ đó tin vào Đảng và Nhà nước khi bị phạt. Các lực lượng chức năng trong mắt Nhân dân không phải làm kinh tế khi xử phạt vi phạm trật tự giao thông đường bộ.

Thứ tư, văn hóa và lối sống của người Việt cũng cần được cân nhắc hực  đời sống cho thấy, có người muốn uống một ít bia vào những ngày nắng nóng để giải nhiệt, uống tí rượu chúc mừng lễ, tết, đám cưới là một nét văn hóa. Không có bàn tiệc nào thiếu rượu, không đám cưới nào không có mặt của loại đồ uống để nghỉ ngơi và sáng mai đi làm. Loại trừ những trường hợp không nhiều uống quá chén không kiểm soát được, còn lại vẫn tỉnh táo vui vẻ và hoàn toàn điều khiển phương tiện một cách bình thường. Khốn nỗi những người này thường bị phạt vì vi phạm quy định zero nồng độ cồn khi khi bị lực lượng chức năng kiểm tra. Rất nhiều trường hợp uống từ hôm trước mà đến hôm sau vẫn “dính” nồng độ còn sót lại. Những người say quá thường đi xe taxi hay người nhà đưa về. Dĩ nhiên, không thể đòi hỏi 100% người dự cưới, dự tiệc phải đi taxi đến hoặc có xe để người nhà đưa đến. Không lấy phong tục tập quán hoặc ảnh hưởng kinh tế ra làm lá chắn cho chuyện cấm tuyệt đối uống rượu lái xe nhưng cũng không thể áp dụng quy định zero nồng độ cồn mà không cân nhắc toàn diện mọi yếu tố.

5. Kết luận

Quan điểm cá nhân tác giả cho rằng, vẫn tiếp tục áp dụng các quy định về xử phạt vi phạm nồng độ cồn của Nghị định 100/2019/NĐ-CP và luật hóa nó trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ sắp tới đây. Việc sử dụng rượu bia khi khi tham gia giao thông đường bộ, và không chỉ đường bộ, đường sắt, đường không, đường thủy đều cần phải được kiểm soát, được hạn chế. Tuy nhiên, luật nên quy định cấm điều khiển phương tiện tham gia giao thông khi có nồng độ cồn vượt mức an toàn, dẫn đến sự thiếu kiểm soát của người điều khiển các phương tiện cơ giới. Pháp luật không nên cấm tuyệt đối bằng việc áp dụng zero nồng độ cồn tham gia giao thông. Dù 100% thành viên của UBTV Quốc hội ủng hộ cấm tuyệt đối nồng độ cồn song Nhân dân, doanh nghiệp vẫn mong muốn có quy định hợp lý về giới hạn nồng độ cồn khi tham gia giao thông, dung hoà được các lợi ích kinh tế, xã hội, văn hóa khác nhau tại Việt Nam.

Võ Khánh



[1] Số liệu dẫn từ báo cáo của Đại tá Nguyễn Quang Nhật tại Hội thảo “Tác hại của rượu, bia đối với người tham gia giao thông đường bộ”,  https://baophapluat.vn/lam-ro-tac-hai-cua-ruou-bia-doi-voi-nguoi-tham-gia-giao-thong-duong-bo-post503108.html

[2] Phương Thủy, 51,33% phạm nhân trước khi phạm tội có sử dụng rượu bia, Báo Công an nhân dân online, (29/1/2024),  https://cand.com.vn/hoat-dong-ll-cand/51-33-pham-nhan-truoc-khi-pham-toi-co-su-dung-ruou-bia-i721688/

[3] Điểm c khoản 6 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2019

[5] Bảo Yến, Cân nhắc quy định “cứng” về nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông, Cổng thông tin điện tử Quốc hội, (24/11/2023),  https://quochoi.vn/hoatdongdbqh/Pages/tin-hoat-dong-dai-bieu.aspx?ItemID=82520

[6] Bảo Yến, Cân nhắc quy định “cứng” về nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông, Cổng thông tin điện tử Quốc hội, (24/11/2023),  https://quochoi.vn/hoatdongdbqh/Pages/tin-hoat-dong-dai-bieu.aspx?ItemID=82520

[7] Đề xuất cấm tuyệt đối lái xe có nồng độ cồn: Nếu cần sẽ lấy ý kiến rộng rãi, Cổng thông tin điện tử Chính phủ, (07:38 - 02/12/2023),  https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/de-xuat-cam-tuyet-doi-lai-xe-co-nong-do-con-quoc-hoi-se-cho-y-kien-thau-dao-nhat-neu-can-se-lay-y-kien-rong-rai-119231130103421249.htm.

[8] Bảo Yến, Cân nhắc quy định “cứng” về nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông, Cổng thông tin điện tử Quốc hội, (24/11/2023),  https://quochoi.vn/hoatdongdbqh/Pages/tin-hoat-dong-dai-bieu.aspx?ItemID=82520

[9] Kim Thanh, Ủng hộ cấm tuyệt đối nồng độ cồn khi lái xe, Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam, (27/03/2024 10:48), https://dangcongsan.vn/thoi-su/ung-ho-cam-tuyet-doi-nong-do-con-khi-lai-xe-661992.html

[10] Dẫn từ: Phan Phương, Bộ Tư pháp nêu quan điểm về quy định liên quan tới nồng độ cồn khi tham gia giao thông, https://baotintuc.vn 12/4/2024, https://baotintuc.vn/thoi-su/bo-tu-phap-neu-quan-diem-ve-quy-dinh-lien-quan-toi-nong-do-con-khi-tham-gia-giao-thong-20240412194055697.htm

[11] Mai Đức Dũng, Đằng sau cuộc tranh luận về nồng độ cồn khi lái xe, Báo Dân Trí, (28/11/2023), https://dantri.com.vn/tam-diem/dang-sau-cuoc-tranh-luan-ve-nong-do-con-khi-lai-xe-20231127213330073.htm

[12] Hồng Hạnh, Đề xuất tăng mức phạt vi phạm nồng độ cồn: Cần đánh giá đa chiều trong xây dựng pháp luật, Tạp chí Luật sư Việt Nam, (23/04/2023 10:02), https://lsvn.vn/de-xua-t-tang-muc-phat-vi-pham-nong-do-con-ca-n-dam-bao-quyen-cong-dan-tinh-nhan-van-trong-xay-dung-phap-luat-1682218920.html

[13] Tuổi trẻ Thủ đô, Nguy cơ ngân sách thất thu, sụp đổ các thương hiệu bia Việt, tuoitrethudo.vn 9/11/2023, https://tuoitrethudo.vn/nguy-co-ngan-sach-that-thu-sup-do-cac-thuong-hieu-bia-viet-237984.html; Thùy Linh, Doanh nghiệp rượu, bia rơi vào vòng xoáy suy giảm, nhandan.vn 22/2/2024, https://nhandan.vn/doanh-nghiep-ruou-bia-roi-vao-vong-xoay-suy-giam-post797082.html

[14] Thành Chung, Bỏ đề xuất trích 70% tiền xử phạt cho cảnh sát giao thông,  tuoitre.vn 25/3/2023, https://tuoitre.vn/ bo-de-xuat-trich-70-tien-xu-phat-cho-canh-sat-giao-thong-20240325082841159.htm

 

Tin cùng chuyên mục

Nhà ở xã hội (NOXH) là chủ đề nóng bỏng và đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ trong gian đoạn 2021-2030 đã thu hút sự quan tâm, chú ý rất lớn của d..
11:06 | 14/05/2024
(PL&PT) Ngày 12/5, Đại tướng Tô Lâm – Bộ trưởng Bộ Công an và Đoàn đại biểu Đảng uỷ Công an Trung ương đã đến dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Mi..
15:04 | 13/05/2024
(PL&PT): Lễ hội Làng Sen hằng năm đã trở thành sự kiện chính trị, văn hóa có ý nghĩa quan trọng, qua đó để chúng ta hiểu sâu sắc hơn cuộc đời và sự ng..
15:55 | 12/05/2024
Đồng hành cùng phát triển, đồng hành cho những điều tốt đẹp hơn, thương hiệu Xi măng Long Sơn không chỉ được tạo dựng trên nền tảng dây chuyền công ng..
09:14 | 02/05/2024
Pháp luật luôn hàm chứa những giá trị nhân văn to lớn mà một trong số đó là luôn bảo vệ lợi ích của người dân. Sự thành công của bất cứ hoạt động kinh..
15:07 | 27/04/2024
Liên danh Công ty TNHH Thăng Long và CTCP Đầu tư Du lịch Eurowindow Nha Trang - các công ty thành viên thuộc Eurowindow Holding vừa đăng ký tham gia t..
10:17 | 22/04/2024
Trong khi người người nhà nhà đang quây quần bên nhau để hưởng kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương thì trên công trường thi công dự án cao tốc Diễn Châu - Bã..
08:50 | 18/04/2024
Vừa qua, lễ kick – off dự án Eurowindow Twin Parks đã thu hút sự tham dự của hàng trăm tư vấn viên chuyên nghiệp trong lĩnh vực bất động sản, chính th..
09:50 | 16/04/2024
Việc mở rộng quyền sử dụng đất cho người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài theo Luật Đất đai mới được thông qua đang mang lại nhiều tín hiệu đáng mừn..
13:56 | 08/04/2024
Thị trường bất động sản Hà Nội dự kiến sẽ có thêm 16.000 - 18.000 căn hộ trong năm 2024. Khu Tây và Đông chiếm 90% nguồn cung mới toàn thị trường, chủ..
09:00 | 08/04/2024
icon up