Chuyên gia hiến kế giúp Việt Nam giành lại bầu trời xanh và quyền hít thở không khí sạch cho người dân
Bảo Trâm
Chủ nhật, 14/09/2025 - 08:56
(PLPT) - Tại Tọa đàm “Chung tay bảo vệ Bầu trời Xanh - Thách thức và Giải pháp” do Quỹ Vì tương lai xanh (thuộc Tập đoàn Vingroup) tổ chức sáng 10/9, các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam.
Thiệt hại do ô nhiễm không khí có thể chiếm tới 5% GDP/năm
Tại buổi tọa đàm, các chuyên gia nhận định ô nhiễm không khí đã trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng của đô thị Việt Nam. Tình hình vẫn chưa cải thiện rõ rệt dù nhiều giải pháp đã được triển khai. Thống kê cho thấy Hà Nội và TP.HCM thường xuyên nằm trong nhóm đô thị có chất lượng không khí ở mức báo động.
PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách môi trường, cảnh báo nồng độ PM2.5 tại Hà Nội thường xuyên cao gấp 5 lần so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khiến 40% dân số Thủ đô phải hít thở không khí ô nhiễm vượt ngưỡng.
“Giao thông cơ giới, đặc biệt là xe máy xăng, cùng với công nghiệp, xây dựng và đốt rơm rạ vẫn là những nguồn thải chính, khiến ô nhiễm không khí khó kiểm soát và ngày càng nghiêm trọng”, ông cho biết.
PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách môi trường
Ngoài hệ lụy về sức khỏe, ô nhiễm không khí còn gây ra thiệt hại kinh tế đáng kể. Theo PGS.TS. Thọ, nếu không có các biện pháp quản lý quyết liệt, thiệt hại kinh tế có thể chiếm tới 5% GDP mỗi năm. Chỉ tính riêng trên địa bàn Hà Nội, chi phí y tế và phúc lợi xã hội để cứu chữa các bệnh liên quan tới bụi mịn PM2.5 mỗi năm chiếm khoảng 7,74% GRDP.
Trước thực trạng đó, ông đề xuất Việt Nam cần áp dụng cơ chế định giá carbon và huy động trái phiếu xanh gắn với tín chỉ carbon. Ba định hướng then chốt gồm: chuyển đổi sang nguyên liệu không hóa thạch, nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng, và phát triển thị trường xe điện. Theo vị chuyên gia, đây là những bước đi tất yếu để bảo vệ quyền được hít thở không khí trong lành, đồng thời giúp Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Đồng quan điểm, TS. Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, cho rằng mức độ PM2.45 tại Hà Nội và các thành phố lớn không những chưa giảm mà còn tăng suốt 10 năm qua.
Để giải quyết, ông đề xuất thúc đẩy quá trình chuyển đổi số nhằm hỗ trợ quán trình chuyển đổi xanh. Các giải pháp cụ thể bao gồm: điện khí hóa giao thông, mở rộng hệ thống giao thông công cộng, xây dựng vùng phát thải thấp, và áp dụng công nghệ cảm biến, trí tuệ nhân tạo để đo lường, giám sát, cảnh báo sớm.
TS. Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam chia sẻ tại tọa đàm
Từ bức tranh tổng thể về ô nhiễm không khí, tọa đàm tiếp tục đi sâu vào giải pháp giao thông xanh. PGS.TS. Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc chương trình Kỹ thuật Ô tô, ĐH Bách Khoa Hà Nội, cho rằng: “Ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu đều bắt nguồn từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, nên một giải pháp có thể đồng thời giảm phát thải CO₂ và bụi mịn PM2.5”.
Ông dẫn chứng, năm 2024 được ghi nhận là năm nóng nhất trong lịch sử, khi nồng độ CO₂ chạm ngưỡng 409,8 ppm và ô nhiễm không khí trở thành “sát thủ thầm lặng” cướp đi hàng triệu sinh mạng mỗi năm trên toàn cầu.
“Vì vậy, chúng ta cần một giải pháp trúng hai đích: vừa giảm CO₂ để hạ nhiệt Trái đất, vừa giúp con người được hít thở bầu không khí trong lành hơn mỗi ngày”, ông nhấn mạnh.
Theo ông, chiến lược này dựa trên bốn trụ cột: điện khí hóa toàn diện (dừng bán xe sử dụng động cơ đốt trong trước năm 2035, đạt 90% xe điện vào 2050); phát triển nhiên liệu phát thải thấp; chuyển đổi phương thức vận tải (ưu tiên tàu điện, xe đạp, hạn chế các chuyến bay nội địa); và thay đổi hành vi tiêu dùng.
“Chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn, mà là tình thế bắt buộc”, ông khẳng định. “Việt Nam cần thoát khỏi sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch - và hành động phải bắt đầu từ từng cá nhân, từng cộng đồng.”
Những đề xuất và khuyến nghị cho bầu trời trong xanh
Tại phiên tọa đàm, bà Hilde Solbakken, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam chia sẻ bài học từ Na Uy về chuyển đổi sang giao thông xanh. Na Uy, nằm trong nhóm 20 nước có chất lượng không khí sạch nhất thế giới, được xem là hình mẫu về các giải pháp giao thông và hạ tầng xanh.
Bà Hilde Solbakken cho biết, tại Na Uy, giao thông vận tải chiếm gần 1/3 lượng phát thải khí nhà kính, nhưng mọi thứ đã thay đổi lớn nhờ chính sách khuyến khích xe điện. Kết quả, Na Uy đạt tỷ lệ xe điện cao nhất thế giới, lên tới 97%.
Với quy hoạch đô thị, nữ đại sứ nhấn mạnh vai trò của quy hoạch đô thị thông minh, với Oslo là ví dụ điển hình: hạn chế xe cá nhân tại trung tâm, phát triển các trung tâm giao thông đa phương tiện, áp dụng IoT để đo chất lượng không khí...
“Quy hoạch đô thị không chỉ dừng ở nhà cửa và đường sá, mà hướng tới kiến tạo một thành phố có nhịp thở, có sức sống và bền vững”, bà cho biết.
Hưởng ứng chiến dịch “Cùng hành động vì bầu trời xanh”, VinClub tổ chức sự kiện trồng cây ở ba miền và các thử thách sống xanh để lan tỏa trên mạng xã hội.
Tiếp nối bài học kinh nghiệm từ quốc tế, ông David Payne, Chuyên gia Quản lý Chương trình Quốc tế, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam chia sẻ các sáng kiến hợp tác trong nâng cao chất lượng không khí và thúc đẩy hành động vì khí hậu.
UNDP cùng WHO đã khởi động Sáng kiến Không khí sạch, hỗ trợ Chính phủ Việt Nam xây dựng kế hoạch quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030. Đại diện UNDP cho biết, tổ chức này cũng đang đồng hành cùng Việt Nam trong nhiều lĩnh vực then chốt như chuyển dịch năng lượng, nông nghiệp ít phát thải, phát triển thị trường carbon và giao thông bền vững.
“Chúng ta không thể chờ đợi vấn đề môi trường bùng phát mới hành động, mà phải đi trước một bước để ứng phó với những nguy cơ hiện hữu và tiềm ẩn”, ông nêu quan điểm.
Từ phía doanh nghiệp, ông Võ Lê Duy Đức, Giám Đốc Kinh Doanh Năng lượng, Công ty Cổ phần Năng lượng VinEnergo, dẫn chứng chỉ riêng 1 GWp điện mặt trời đã có thể sản xuất khoảng 1.300 GWh điện xanh mỗi năm, giúp cắt giảm hơn 800.000 tấn CO₂. Với định hướng đó, VinEnergo - trụ cột mới trong hệ sinh thái xanh của Vingroup - đang tiên phong triển khai các giải pháp năng lượng xanh, gồm điện mặt trời, điện gió, khí hóa lỏng và lưu trữ điện sạch. Ông Đức cho rằng giải pháp lưu trữ năng lượng “Made in Vietnam” sẽ đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, mang lại lợi ích kép: vừa giảm phát thải, vừa tạo ra giá trị tài chính xanh bền vững.
Ở một góc nhìn khác, TS. Nguyễn Thu Nga - Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Đại học Thủy Lợi, chia sẻ về vai trò, quyết tâm và hành động của thế hệ trẻ, những người vừa chịu tác động trực tiếp từ ô nhiễm không khí, biến đổi khí hậu, vừa là nhân tố tạo ra thay đổi.
“Nâng cao ý thức cộng đồng là yếu tố then chốt để tạo nên bầu không khí xanh. Tôi tin rằng, những hành động nhỏ bé của sinh viên hôm nay có thể tạo nên những thay đổi lớn cho ngày mai”, bà nói thêm.
Buổi tọa đàm “Chung tay bảo vệ bầu trời xanh - Thách thức và Giải pháp” là một trong những hoạt động mở màn của chiến dịch “Cùng hành động vì bầu trời xanh” do Quỹ Vì tương lai xanh phối hợp cùng các công ty thành viên và liên kết của Tập đoàn Vingroup chính thức phát động từ ngày 10/9. Chiến dịch được triển khai nhân Ngày Quốc tế Không khí sạch vì bầu trời xanh (7/9), Ngày Quốc tế Bảo vệ tầng ozone (16/9) - đồng thời tiếp nối sức lan tỏa từ chuỗi chương trình “Thứ Tư Ngày Xanh”. Chiến dịch khẳng định vai trò tiên phong của Vingroup trong nỗ lực giải quyết ô nhiễm không khí, bảo vệ tầng ozone và lan tỏa lối sống xanh, bền vững vì một hành tinh trong lành cho thế hệ mai sau.
(PLPT) - Tại Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II, DB Group - Nhà sáng lập Ecopark tiếp tục khẳng định vị thế tiên phong trên thị trường khi cùng lúc được vinh danh với hai dự án tiêu biểu: Eco Central Park (Nghệ An) - Dự án khu đô thị đáng sống nhất Việt Nam và Eco Retreat (Tây Ninh) - Dự án phát triển bền vững tiêu biểu nhất Việt Nam.
(PLPT) - Thông qua việc tài trợ hàng ngàn suất trải nghiệm vui chơi và đồng hành cùng Quỹ Khuyến học, các Sở Giáo dục địa phương, VinWonders mong muốn tiếp thêm động lực cho học sinh tiêu biểu, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, đồng thời mang đến cho các em một mùa hè giàu trải nghiệm và đáng nhớ.
(PLPT) - Sự xuất hiện của Đại siêu thị GO! cùng loạt thương hiệu bán lẻ lớn tại Vincom Plaza Đan Phượng đang bảo chứng cho một kịch bản khai thác thương mại đầy tiềm năng tại Vinhomes Wonder City. Sở hữu lợi thế từ dòng khách thật và nhu cầu tiêu dùng lớn, dòng sản phẩm nhà phố tại đây không chỉ giải bài toán sinh lời kép trước mắt mà còn là tài sản tích lũy giá trị dài hạn cho nhà đầu tư.
(PLPT) - Nữ bệnh nhân 23 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hải Phòng phát hiện mắc lạc nội mạc tử cung xâm lấn sâu. Khối tổn thương kích thước lớn, dính chặt vào các cơ quan nội tạng và chèn ép đường tiết niệu, đe dọa nghiêm trọng đến chức năng thận và khả năng sinh sản của người bệnh nếu không được can thiệp kịp thời.
(PLPT) - Ngày 5/6, Quỹ Vì tương lai xanh sẽ phối hợp cùng các công ty thành viên, công ty liên kết của Tập đoàn Vingroup, và nhiều tổ chức đối tác phát động chiến dịch “Cùng hành động vì Hành tinh Xanh”, triển khai đồng loạt tại 34 tỉnh, thành và 3 điểm cầu quốc tế ở Lào, Indonesia và Philippines.
(PLPT) - Xu hướng tiêu dùng gắn với trải nghiệm văn hóa đang thúc đẩy sự xuất hiện của nhiều mô hình bán lẻ mới tại Việt Nam. Trong bối cảnh đó, ngày 19/05/2026, Vincom Retail ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược (MOU) với K-Box Global nhằm phát triển các tổ hợp mua sắm – giải trí mang phong cách Hàn Quốc tại hệ thống Vincom.
(PLPT) - VF 8 thế hệ mới đang “chiếm sóng” mạng xã hội nhiều ngày qua. Mẫu xe all-new nhà VinFast được đánh giá cao bởi khả năng dung hòa trọn vẹn nhu cầu của nhiều nhóm khách hàng: từ các tín đồ đam mê công nghệ, giới mộ điệu chuộng phong cách cho đến người dùng đề cao tính thực dụng.
(PLPT) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP.HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
