Hướng dẫn kế toán cho doanh nghiệp nhà nước khi cổ phần hóa
Khánh Huyền
Thứ ba, 17/12/2024 - 15:14
(PLPT) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý với dự thảo Thông tư hướng dẫn kế toán khi chuyển doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do doanh nghiệp nhà nước đầu tư 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần.
Theo dự thảo, doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và công ty trách nhiệm hữu hạn Nhà nước một thành viên do doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ khi cổ phần hóa tiếp tục áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng tại thời điểm thực hiện cổ phần hóa và áp dụng các nội dung hướng dẫn kế toán tại văn bản này.
Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật về cổ phần hóa được sửa đổi, bổ sung, thay thế thì doanh nghiệp cổ phần hóa căn cứ vào các quy định của pháp luật về cổ phần hóa tại các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế đó và các nguyên tắc kế toán quy định tại chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán doanh nghiệp để hạch toán kế toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến quá trình cổ phần hóa.
Khi nhận được quyết định thực hiện cổ phần hóa của cơ quan có thẩm quyền, doanh nghiệp cổ phần hóa có trách nhiệm tổ chức, kiểm kê, phân loại tài sản, các nguồn vốn và quỹ doanh nghiệp đang quản lý, sử dụng, đối chiếu và xác nhận công nợ tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp và xử lý theo quy định của pháp luật về cổ phần hóa.
Doanh nghiệp cổ phần hóa không thực hiện điều chỉnh số liệu trong sổ kế toán, báo cáo tài chính tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp theo kết quả xác định giá trị doanh nghiệp đã được cơ quan đại diện chủ sở hữu quyết định và công bố.
Doanh nghiệp cổ phần hóa bổ sung các tài khoản cấp 2 của các Tài khoản 138 - Phải thu khác; Tài khoản 338 - Phải trả, phải nộp khác trong hệ thống tài khoản kế toán để phản ánh các nghiệp vụ kinh tế có liên quan đến cổ phần hóa. (Ảnh minh họa)
Quy định về tài khoản kế toán
Dự thảo nêu rõ, doanh nghiệp cổ phần hóa bổ sung các tài khoản cấp 2 của các Tài khoản 138 - Phải thu khác; Tài khoản 338 - Phải trả, phải nộp khác trong hệ thống tài khoản kế toán để phản ánh các nghiệp vụ kinh tế có liên quan đến cổ phần hóa. Cụ thể: Tài khoản 1385 - Phải thu về cổ phần hóa: Phản ánh số phải thu về cổ phần hóa mà doanh nghiệp đã chi ra, như: các khoản chi phí trực tiếp tại doanh nghiệp (chi phí tập huấn nghiệp vụ về cổ phần hóa, chi phí kiểm kê, xác định giá trị tài sản; chi phí lập phương án cổ phần hóa, xây dựng Điều lệ; chi phí Hội nghị người lao động để triển khai cổ phần hóa; chi phí hoạt động tuyên truyền công bố thông tin về doanh nghiệp; chi phí thuê kiểm toán báo cáo tài chính tại thời điểm chính thức thành công ty cổ phần; chi phí cho việc tổ chức bán cổ phần; chi phí tổ chức họp Đại hội cổ đông lần đầu); tiền thuê tổ chức kiểm toán, tư vấn cổ phần hóa do cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc Ban chỉ đạo (nếu được ủy quyền) quyết định; thù lao cho Ban chỉ đạo và Tổ giúp việc; các chi phí khác có liên quan đến cổ phần hóa doanh nghiệp.
Tài khoản 3385 - Phải trả về cổ phần hóa: Phản ánh số phải nộp Nhà nước từ tiền thu bán cổ phần lần đầu phải nộp vào ngân sách Nhà nước theo quy định; khoản chênh lệch giữa giá trị thực tế phần vốn Nhà nước tại thời điểm doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ chuyển thành công ty cổ phần lớn hơn giá trị thực tế phần vốn Nhà nước tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp; số lãi chậm nộp do chưa nộp tiền theo đúng thời hạn quy định vào ngân sách Nhà nước.
Kế toán kết quả kiểm kê tài sản
Tại dự thảo, Bộ Tài chính cũng đề xuất cụ thể hướng dẫn kế toán khi chuyển doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và công ty TNHH Nhà nước một thành viên do doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần như: Kế toán kết quả kiểm kê tài sản; kế toán thanh lý, nhượng bán tài sản không cần dùng, ứ đọng, chờ thanh lý; kế toán xử lý các khoản nợ phải thu; kế toán xử lý các khoản nợ phải trả; kế toán xử lý các khoản chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ; kế toán đối với các khoản dự phòng; đối với các khoản cổ tức, lợi nhuận được chia từ hoạt động đầu tư tài chính; kế toán các khoản lỗ hoặc lãi phát sinh từ giai đoạn xác định giá trị doanh nghiệp đến thời điểm đăng ký doanh nghiệp cổ phần lần đầu; kế toán các khoản thu và chi phí thực hiện cổ phần hóa...
Cụ thể, đối với kế toán kết quả kiểm kê tài sản, tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất hướng dẫn: Căn cứ vào kết quả kiểm kê, phân loại tài sản: Đối với tài sản thừa, thiếu doanh nghiệp phải phân tích rõ nguyên nhân và căn cứ vào Quyết định xử lý tài sản thừa, thiếu của cơ quan có thẩm quyền để hạch toán như sau:
Đối với tài sản thiếu phải xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xử lý bồi thường vật chất theo quy định hiện hành; giá trị tài sản thiếu sau khi trừ khoản bồi thường của tổ chức, cá nhân (nếu có) được hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp, ghi: Nợ các TK 111, 112, 1388,… (phần bồi thường của các tổ chức, cá nhân); Nợ các TK 632, 811,... (giá trị tài sản thiếu sau khi trừ khoản bồi thường của các tổ chức, cá nhân theo quyết định xử lý của cấp có thẩm quyền); Có các TK liên quan.
Đối với tài sản thừa phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xử lý theo quy định hiện hành; giá trị tài sản thừa, không phải trả (nếu có) được hạch toán vào thu nhập khác tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp, ghi: Nợ các TK liên quan; Có TK 711 - Thu nhập khác...
Độc giả còn vướng mắc có thể đóng góp ý kiến tại phần "Bình luận" phía dưới; liên hệ Đường dây nóng tư vấn pháp luật: 0899.515.999 hoặc gửi câu hỏi cho tòa soạn tại đây để được hỗ trợ.
(PLPT) - Tại Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II, DB Group - Nhà sáng lập Ecopark tiếp tục khẳng định vị thế tiên phong trên thị trường khi cùng lúc được vinh danh với hai dự án tiêu biểu: Eco Central Park (Nghệ An) - Dự án khu đô thị đáng sống nhất Việt Nam và Eco Retreat (Tây Ninh) - Dự án phát triển bền vững tiêu biểu nhất Việt Nam.
(PLPT) - Thông qua việc tài trợ hàng ngàn suất trải nghiệm vui chơi và đồng hành cùng Quỹ Khuyến học, các Sở Giáo dục địa phương, VinWonders mong muốn tiếp thêm động lực cho học sinh tiêu biểu, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, đồng thời mang đến cho các em một mùa hè giàu trải nghiệm và đáng nhớ.
(PLPT) - Sự xuất hiện của Đại siêu thị GO! cùng loạt thương hiệu bán lẻ lớn tại Vincom Plaza Đan Phượng đang bảo chứng cho một kịch bản khai thác thương mại đầy tiềm năng tại Vinhomes Wonder City. Sở hữu lợi thế từ dòng khách thật và nhu cầu tiêu dùng lớn, dòng sản phẩm nhà phố tại đây không chỉ giải bài toán sinh lời kép trước mắt mà còn là tài sản tích lũy giá trị dài hạn cho nhà đầu tư.
(PLPT) - Nữ bệnh nhân 23 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hải Phòng phát hiện mắc lạc nội mạc tử cung xâm lấn sâu. Khối tổn thương kích thước lớn, dính chặt vào các cơ quan nội tạng và chèn ép đường tiết niệu, đe dọa nghiêm trọng đến chức năng thận và khả năng sinh sản của người bệnh nếu không được can thiệp kịp thời.
(PLPT) - Ngày 5/6, Quỹ Vì tương lai xanh sẽ phối hợp cùng các công ty thành viên, công ty liên kết của Tập đoàn Vingroup, và nhiều tổ chức đối tác phát động chiến dịch “Cùng hành động vì Hành tinh Xanh”, triển khai đồng loạt tại 34 tỉnh, thành và 3 điểm cầu quốc tế ở Lào, Indonesia và Philippines.
(PLPT) - Xu hướng tiêu dùng gắn với trải nghiệm văn hóa đang thúc đẩy sự xuất hiện của nhiều mô hình bán lẻ mới tại Việt Nam. Trong bối cảnh đó, ngày 19/05/2026, Vincom Retail ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược (MOU) với K-Box Global nhằm phát triển các tổ hợp mua sắm – giải trí mang phong cách Hàn Quốc tại hệ thống Vincom.
(PLPT) - VF 8 thế hệ mới đang “chiếm sóng” mạng xã hội nhiều ngày qua. Mẫu xe all-new nhà VinFast được đánh giá cao bởi khả năng dung hòa trọn vẹn nhu cầu của nhiều nhóm khách hàng: từ các tín đồ đam mê công nghệ, giới mộ điệu chuộng phong cách cho đến người dùng đề cao tính thực dụng.
(PLPT) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP.HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
