Người mẹ dũng cảm hiến tặng gan của con trai chết não, cứu sống bé 3 tuổi xơ gan giai đoạn cuối

Nén đau thương để sự sống tiếp diễn

Người hiến tạng là anh B.Đ.Q. (Long Biên, Hà Nội), con trai duy nhất trong gia đình. Năm 2022, anh từng được nhà trường và Công an TP Hà Nội tuyên dương vì hành động nhặt được của rơi trả lại người mất.

Khi anh B.Đ.Q. không may rơi vào tình trạng chết não, người mẹ, trong nỗi đau tột cùng, đã đưa ra quyết định dũng cảm là hiến tạng anh để cứu nhiều người bệnh khác. Đó cũng là cách gia đình lựa chọn để viết tiếp cuộc đời tử tế cho anh.

Ngay khi có sự đồng thuận từ gia đình, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia lập tức kết nối 7 bệnh viện ở cả hai miền Bắc - Nam, bao gồm: Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Phổi Trung ương, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Bạch Mai.

Ca lấy và ghép tạng diễn ra đúng ngày mùng 6 Tết, thời điểm giao thông đông đúc khi người dân trở lại làm việc sau kỳ nghỉ. Các đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với hãng hàng không và lực lượng chức năng để đảm bảo vận chuyển mô, tạng an toàn và nhanh nhất có thể.

Những phần mô, tạng được hiến tặng gồm trái tim, hai quả thận, gan, phổi và giác mạc. Riêng một mảnh gan được điều phối về Vinmec Times City. Ngay khi nhận thông báo, bệnh viện lập tức kích hoạt quy trình ghép gan khẩn cấp, không có khái niệm ngày nghỉ. Từ tiếp nhận, bảo quản, vận chuyển, phẫu thuật, hồi sức sau ghép, mọi khâu đều được lên phương án triển khai chính xác đến từng phút, chạy đua với thời gian để đảm bảo hiệu quả ghép tạng tốt nhất.

Người nhận tạng là bé trai N.D.T.K. (3 tuổi) mắc teo đường mật bẩm sinh, căn bệnh nguy hiểm khiến mật không thể thoát ra khỏi gan, gây ứ tắc đường mật. Bé từng được phẫu thuật Kasai nhằm dẫn lưu mật trực tiếp từ gan xuống ruột, song bệnh vẫn tiến triển nặng thành xơ gan giai đoạn cuối. Nếu không được ghép gan kịp thời, nguy cơ suy gan và biến chứng đe dọa tính mạng rất cao.

Gia đình đã chờ đợi suốt nhiều tháng trong thấp thỏm. Khi nghe bác sĩ Vinmec báo tin đã có tạng ghép phù hợp, bố mẹ bé không giấu nổi sự bất ngờ và xúc động, nhanh chóng đưa con nhập viện để chuẩn bị cho cuộc đại phẫu.

Xuyên đêm ghép gan cho bệnh nhi

Ca ghép gan do PGS.TS.BS Lê Văn Thành - Phó Tổng Giám đốc chuyên môn Khối Ngoại, Hệ thống Y tế Vinmec - và ê-kíp thực hiện. Theo PGS. Thành, ca mổ đặc biệt thách thức vì bệnh nhi đã từng phẫu thuật Kasai nên vùng rốn gan dính nhiều, giải phẫu thay đổi phức tạp. Mặt khác ở trẻ nhỏ, cấu trúc mạch máu rất nhỏ và dễ tổn thương, nguy cơ chảy máu cao.

Các bác sĩ đã thực hiện hàng loạt xét nghiệm tầm soát kỹ lưỡng, hội chẩn liên chuyên khoa: Ngoại Tiêu hóa - Gan mật - Tiết niệu, Chẩn đoán hình ảnh, Giải phẫu bệnh, Gây mê hồi sức… để tính toán kỹ đặc điểm giải phẫu, trọng lượng mảnh ghép, phương án kiểm soát mất máu và các tình huống dự phòng, sao cho ca mổ diễn ra an toàn, chuẩn xác.

Ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ, xuyên đêm đến rạng sáng. Nhờ sự chuẩn bị kỹ và kinh nghiệm phẫu thuật dày dặn của các bác sĩ, lượng máu mất chỉ khoảng 700 ml, thấp hơn so với nhiều ca ghép gan thông thường.

Gan ghép hoạt động tốt ngay từ những giờ đầu sau mổ. 3 ngày sau phẫu thuật, bệnh nhi hô hấp tốt, không cần thở oxy, ăn uống tốt, tỉnh táo, có thể ngồi dậy chơi, tiếp tục được theo dõi sát sao. Dẫu chặng đường hồi phục còn dài, ca mổ thành công đã bước đầu mở ra hy vọng sống mới cho bé.

Thành công này tiếp tục khẳng định năng lực của Vinmec trong phẫu thuật ghép gan, một trong những kỹ thuật khó nhất của lĩnh vực ghép tạng. Trước đó, bệnh viện đã thực hiện nhiều ca ghép gan khó như ghép cho trẻ nhỏ dưới 10 kg, ghép cho bệnh nhân suy gan tối cấp trên nền bệnh gan mạn tính, bệnh nhân bất đồng nhóm máu, ghép lại gan nhiều lần...

Đồng thời, kết quả này cũng cho thấy khả năng phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng của Vinmec với Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia, từ khâu điều phối, vận chuyển, bảo quản đến triển khai ghép tạng kịp thời, tối ưu “thời gian vàng” để bảo toàn chất lượng mảnh ghép và cơ hội sống cho người bệnh.

PGS. Thành nhận định, lĩnh vực ghép tạng tại nước ta những năm gần đây có những bước tiến vượt bậc. Từ một quốc gia từng “đi sau” về ghép tạng, Việt Nam hiện vươn lên dẫn đầu Đông Nam Á về số lượng ca ghép mỗi năm, với tỷ lệ thành công và chất lượng sống sau ghép tiệm cận các nước phát triển. Tuy nhiên, nguồn tạng từ người hiến chết não vẫn còn hạn chế do trở ngại về yếu tố tâm lý, văn hóa và tôn giáo, trong khi danh sách bệnh nhân chờ ghép vẫn dài lên mỗi ngày, không ít người mất khi chưa kịp có tạng phù hợp.