Tiêu điểm

24 giờ của bạn hôm nay đang nuôi lớn điều gì?

Phan Lâm Thứ ba, 14/07/2026 - 21:18
Nghe audio
0:00

(PLPT) - Có một nguồn lực mà mọi con người đều sở hữu như nhau là 24 giờ mỗi ngày. Không ai giàu hơn ai về thời gian, nhưng sự khác biệt giữa mỗi cá nhân, mỗi gia đình và rộng hơn là mỗi quốc gia, lại được tạo nên từ cách chúng ta sử dụng 24 giờ này.

Trong nhiều năm qua, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống. Nhờ đó, việc kết nối, học tập, kinh doanh và chia sẻ tri thức trở nên nhanh chóng hơn bao giờ hết. Song, cùng với những giá trị tích cực, một thực tế cũng đang hiện hữu là không ít người dành phần lớn quỹ thời gian của mình để lướt mạng, xem những nội dung video ngắn, tham gia các cuộc tranh luận vô tận hoặc bình luận về những câu chuyện không liên quan đến cuộc sống của chính mình. Theo báo cáo Digital 2025 Vietnam của DataReportal, người dùng Internet tại Việt Nam dành trung bình khoảng 6 giờ 18 phút mỗi ngày để sử dụng Internet; trong đó, thời gian dành cho mạng xã hội vào khoảng 2 giờ 24 phút mỗi ngày. Đây chỉ là con số mức trung bình, trên thực tế không khó để bắt gặp những người dành 5-7 giờ, thậm chí nhiều hơn, cho các nền tảng số như Facebook, TikTok... Con số này đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: 24 giờ của chúng ta hôm nay đang nuôi lớn điều gì?

Ảnh minh họa. Nguồn: Hayalgezgini

Khi thế giới số lấy đi thời gian của cuộc sống thực

Quả thực thời gian không bao giờ biến mất, nó chỉ chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác. Một giờ đọc sách sẽ tích lũy thêm tri thức, một giờ lao động sẽ tạo ra của cải, một giờ tập luyện sẽ đầu tư cho sức khỏe hay một giờ trò chuyện với cha mẹ, vợ chồng, con cái sẽ bồi đắp tình cảm gia đình. Nhưng nếu nhiều giờ liên tiếp trôi qua chỉ để lướt mạng vô thức, xem hết video này đến video khác, tranh luận với những người chưa từng gặp mặt hoặc theo dõi cuộc sống của người khác, thì điều được nuôi lớn không phải là năng lực hay nhân cách, mà rất có thể là sự xao nhãng, thói quen trì hoãn và sự phụ thuộc vào những kích thích ngắn hạn. Điều đáng lo không nằm ở bản thân mạng xã hội, vấn đề nằm ở chỗ nó đang chiếm dụng quỹ thời gian vốn cần được dành cho học tập, lao động, rèn luyện sức khỏe, sáng tạo và xây dựng gia đình. Đất nước chúng ta không thể có nguồn nhân lực chất lượng cao nếu hàng triệu người dành phần lớn thời gian cho những hoạt động không tạo ra giá trị tương xứng. Năng suất lao động, khả năng sáng tạo và sức cạnh tranh quốc gia cuối cùng vẫn được quyết định bởi cách mỗi công dân sử dụng thời gian của mình.

Khi lời nói trên mạng trở thành thước đo của văn hóa

Một biểu hiện khác đáng quan tâm là sự thay đổi trong văn hóa ứng xử trên không gian số. Không ít trang mạng và tài khoản cá nhân thu hút lượng tương tác lớn nhờ những phát ngôn cực đoan, những lời lẽ miệt thị hoặc các thông tin chưa được kiểm chứng. Trong nhiều vụ việc, đám đông trên mạng đã vội vàng kết luận đúng – sai, thậm chí kết tội một cá nhân trước khi cơ quan có thẩm quyền hoàn tất điều tra hoặc Tòa án đưa ra phán quyết cuối cùng. Những năm gần đây, nhiều vụ việc cho thấy sức ép rất lớn của dư luận trên mạng xã hội đối với cá nhân, doanh nghiệp và cả cơ quan nhà nước. Không ít trường hợp đưa thông tin ban đầu vụ việc sau đó được đính chính hoặc kết quả điều tra khác với nhận định lan truyền trên mạng, nhưng danh dự, uy tín và cuộc sống của người bị nhắc tên đã chịu tổn hại nặng nề. Ở góc độ pháp luật, Luật số 116/2025/QH15 của Quốc hội: Luật An ninh mạng đều quy định chế tài đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng. Trong những trường hợp nghiêm trọng, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, điều đáng suy nghĩ hơn cả không phải là chế tài mà là khi những lời lẽ thiếu chuẩn mực xuất hiện mỗi ngày, được lặp lại hàng nghìn lần và được cổ vũ bằng lượt thích, lượt chia sẻ, chúng rất dễ làm thay đổi chuẩn mực ứng xử của cộng đồng. Khi sự xúc phạm được coi là "thẳng thắn", sự cực đoan được coi là "cá tính", còn việc lan truyền thông tin chưa kiểm chứng được xem là "nhanh nhạy", thì những giá trị văn hóa vốn được bồi đắp qua nhiều thế hệ sẽ dần bị bào mòn. Không gian mạng là thế giới ảo, nhưng hậu quả đối với con người chúng ta và xã hội lại hoàn toàn có thật.

Đầu tư thời gian cho những giá trị tạo nên tương lai

Không ai phủ nhận vai trò của mạng xã hội trong thời đại số. Điều cần thiết không phải là quay lưng với công nghệ, mà là sử dụng công nghệ theo cách phục vụ cuộc sống thay vì để cuộc sống bị cuốn theo công nghệ. Mỗi ngày, nếu mỗi người dành nhiều thời gian hơn cho việc học một kỹ năng mới, đọc vài chục trang sách, chơi một môn thể thao, tham gia một hoạt động văn hóa, trò chuyện với cha mẹ, lắng nghe con cái hoặc làm tốt hơn công việc của mình, thì sau một năm, điều tích lũy được sẽ không chỉ là kiến thức, sức khỏe và hạnh phúc gia đình, mà còn là năng lực của cả xã hội. Sự phát triển của đất nước chúng ta không chỉ được tạo nên từ những quyết sách lớn hay những công trình đồ sộ. Nó còn bắt đầu từ những lựa chọn rất nhỏ của hàng triệu con người trong từng ngày. Lựa chọn đọc thêm một cuốn sách hay lướt thêm một giờ mạng xã hội, lựa chọn ra sân tập thể thao hay tiếp tục ngồi trước màn hình hay chọn trò chuyện với người thân hay chìm trong những cuộc tranh luận không hồi kết với người xa lạ. Đó đều là những lựa chọn âm thầm định hình tương lai. Xây dựng một môi trường số lành mạnh không phải là trách nhiệm của riêng cơ quan quản lý nhà nước, đó là trách nhiệm chung của cả xã hội chúng ta. Nhà nước hoàn thiện thể chế và bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh; các nền tảng số phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với nội dung trên hệ thống của mình, nhà trường và gia đình bồi dưỡng văn hóa số cho thế hệ trẻ. Nhưng trên hết, mỗi người dùng mạng xã hội phải ý thức rằng, mỗi lần nhấn nút chia sẻ, mỗi bình luận và mỗi giờ mình dành cho không gian mạng đều là một lựa chọn có thể tạo ra những tác động đối với bản thân, cộng đồng và xã hội. Vì thế, trước khi mở một ứng dụng mạng xã hội, có lẽ mỗi chúng ta nên tự hỏi một câu hỏi rất giản dị: 24 giờ của bạn hôm nay đang nuôi lớn điều gì?

Cùng chuyên mục

Nghệ An: Long trọng tổ chức lễ khai mạc Festival Du lịch Cửa Lò 2026

Nghệ An: Long trọng tổ chức lễ khai mạc Festival Du lịch Cửa Lò 2026

Tiêu điểm -  2 tháng trước

(PLPT) - Tối 25/4, tại Quảng trường Bình Minh (phường Cửa Lò), tỉnh Nghệ An hàng vạn người dân và du khách đã đổ về tham dự lễ khai mạc Festival Du lịch Cửa Lò 2026. Đây là sự kiện mở màn cho mùa du lịch biển với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc.

Thủ tướng: Mọi quyết định đầu tư công, phân bổ vốn phải hạch toán và đánh giá hiệu quả

Thủ tướng: Mọi quyết định đầu tư công, phân bổ vốn phải hạch toán và đánh giá hiệu quả

Tiêu điểm -  2 tháng trước

PLPT - Sáng ngày 24/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước, Thủ tướng yêu cầu cần giữ vững kỷ luật đầu tư công, đề cao hơn nữa vai trò của người đứng đầu các cơ quan và nhấn mạnh mọi quyết định đầu tư, phân bổ vốn cần phải hạch toán, đánh giá hiệu quả.

Thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Tiêu điểm -  3 tháng trước

(PLPT) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vừa ký ban hành Nghị quyết số 2093/NQ-UBTVQH15 Thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Bước đi này nhằm tăng cường công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong giai đoạn hiện nay.

Thúc đẩy kết nối đường sắt Việt Nam-Trung Quốc, mở không gian hợp tác thiết thực

Thúc đẩy kết nối đường sắt Việt Nam-Trung Quốc, mở không gian hợp tác thiết thực

Tiêu điểm -  3 tháng trước

Sáng 19/3, tại Lạng Sơn, Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì làm việc với một số bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương về tình hình triển khai hợp tác đường sắt Việt Nam-Trung Quốc.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân trong 'Ngày hội non sông'

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân trong "Ngày hội non sông"

Tiêu điểm -  3 tháng trước

(PLPT) - Sáng ngày 15/3/2026, trong không khí hân hoan của "Ngày hội non sông", các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã trực tiếp thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân tại nhiều điểm bầu cử trên cả nước. Đây không chỉ là sự kiện chính trị pháp lý quan trọng mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần thượng tôn pháp luật và ý chí xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Gần 79 triệu cử tri cả nước đi bầu cử

Gần 79 triệu cử tri cả nước đi bầu cử

Tiêu điểm -  3 tháng trước

Gần 79 triệu cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 vào ngày mai (15/3).

Nền kinh tế Việt Nam giữ vững đà tăng trưởng tạo nền tảng bứt phá trong năm 2026

Nền kinh tế Việt Nam giữ vững đà tăng trưởng tạo nền tảng bứt phá trong năm 2026

Tiêu điểm -  4 tháng trước

(PLPT) - Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, Việt Nam vẫn duy trì ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và đạt mức tăng trưởng cao. Những kết quả nổi bật của năm 2025 không chỉ khẳng định sức chống chịu của nền kinh tế mà còn tạo nền tảng quan trọng để đất nước bước vào năm 2026 với quyết tâm tăng tốc, bứt phá.

Ông Nguyễn Duy Ngọc giữ chức Bí thư Thành ủy Hà Nội

Ông Nguyễn Duy Ngọc giữ chức Bí thư Thành ủy Hà Nội

Tiêu điểm -  8 tháng trước

(PLPT) - Bộ Chính trị công bố quyết định điều động, chỉ định ông Nguyễn Duy Ngọc - Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Uỷ ban kiểm tra Trung ương làm Bí thư Thành uỷ Hà Nội nhiệm kỳ 2025-2030.