Ban hành Nghị định mới về bảo hiểm hưu trí bổ sung, tăng tính tự nguyện và minh bạch

Theo Nghị định, chính sách bảo hiểm hưu trí bổ sung được triển khai trên cơ sở quy định tại khoản 3 Điều 127 của Luật Bảo hiểm xã hội, bao gồm các nội dung về tham gia, thiết lập, quản lý và đầu tư quỹ hưu trí bổ sung; hoạt động của doanh nghiệp quản lý quỹ; cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan.

Nghị định không điều chỉnh các lĩnh vực như bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện; hoạt động cung cấp sản phẩm bảo hiểm hưu trí của doanh nghiệp bảo hiểm theo Luật Kinh doanh bảo hiểm; hay hoạt động quản lý quỹ đầu tư chứng khoán theo pháp luật chứng khoán.

Tham gia trên cơ sở tự nguyện

Đối tượng tham gia là người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, thông qua doanh nghiệp quản lý quỹ và do người sử dụng lao động tổ chức triển khai.

Đáng chú ý, Nghị định quy định rõ việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung không phải là điều kiện bắt buộc trong tuyển dụng, ký kết hoặc gia hạn hợp đồng lao động. Người sử dụng lao động không được phân biệt đối xử, cản trở quyền lợi của người lao động, cũng như không được gắn việc tham gia với chính sách khen thưởng, đánh giá thi đua hay phúc lợi.

Mức đóng bảo hiểm do hai bên thỏa thuận, căn cứ vào điều kiện cụ thể và khả năng tài chính của doanh nghiệp.

Quy định rõ quyền lợi và điều kiện hưởng

Người sử dụng lao động có trách nhiệm xây dựng văn bản thỏa thuận với người lao động về việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung. Trong đó, các điều kiện để người lao động được hưởng phần đóng góp của doanh nghiệp và kết quả đầu tư phải được quy định cụ thể.

Trường hợp có điều kiện về thời gian làm việc tối thiểu, thời gian này không được vượt quá 5 năm.

Ngoài ra, người lao động vẫn được hưởng quyền lợi nếu thuộc các trường hợp đặc biệt như tử vong; mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS); suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; hoặc là lao động nước ngoài không còn cư trú, làm việc hợp pháp tại Việt Nam.

Quy trình tham gia chặt chẽ, minh bạch

Theo Nghị định, người sử dụng lao động phải xây dựng phương án, lấy ý kiến người lao động trước khi ký thỏa thuận tham gia. Việc ký kết có thể thực hiện trực tiếp với từng người lao động hoặc thông qua tổ chức công đoàn trên cơ sở đồng thuận tập thể.

Sau đó, doanh nghiệp ký hợp đồng với đơn vị quản lý quỹ hưu trí để triển khai chương trình. Mỗi người lao động sẽ được mở tài khoản hưu trí cá nhân, ghi nhận các khoản đóng góp từ cả người lao động và người sử dụng lao động (nếu có).

Khoản đóng góp được thực hiện định kỳ và công khai, bảo đảm minh bạch trong quản lý và đầu tư quỹ.

Hiệu lực từ tháng 5/2026

Nghị định số 85/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/5/2026, đồng thời thay thế Nghị định số 88/2016/NĐ-CP trước đây.

Việc ban hành Nghị định mới được kỳ vọng sẽ hoàn thiện khung pháp lý cho bảo hiểm hưu trí bổ sung, góp phần đa dạng hóa hệ thống an sinh xã hội và tăng cường bảo đảm thu nhập cho người lao động khi về già.

Luật Bảo hiểm xã hội quy định: Bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm mang tính chất tự nguyện theo nguyên tắc thị trường nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong bảo hiểm xã hội bắt buộc, có cơ chế tạo lập quỹ từ đóng góp của người sử dụng lao động hoặc của người sử dụng lao động và người lao động.

Khoản đóng góp vào quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung được quản lý theo từng tài khoản hưu trí cá nhân.

Mức chi trả bảo hiểm hưu trí bổ sung được xác định trên cơ sở số dư tài khoản hưu trí cá nhân tại thời điểm chi trả, được tích lũy thông qua hoạt động đầu tư quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung theo nguyên tắc thị trường.