Pháp luật và Cuộc sống

Bộ Y tế đề xuất vợ chồng, cá nhân quyết định về số con

Việt Anh Thứ sáu, 28/02/2025 - 12:05

(PLPT) - Bộ Y tế lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh Dân số, đề xuất mỗi cặp vợ chồng, tự quyết định thời gian sinh con, số con.

Nhiều quy định về công tác dân số chưa đồng bộ

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và sự tham gia tích cực của các cấp, công tác dân số Việt Nam đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Từ năm 2006 đến 2021, nước ta duy trì mức sinh thay thế, quy mô dân số năm 2023 đạt hơn 104 triệu người, vượt mục tiêu đề ra đến năm 2030.

Việt Nam đang trong thời kỳ dân số vàng, tạo lợi thế lớn cho phát triển kinh tế - xã hội. Chất lượng dân số và chỉ số phát triển con người (HDI) không ngừng tăng, tuổi thọ bình quân ngày càng cao. Đây là tiền đề quan trọng để chuyển đổi chính sách từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển.

Tuy nhiên, Bộ Y tế nhận thấy nhiều quy định pháp luật về dân số chưa đồng bộ, chưa đáp ứng thực tiễn, cụ thể như sau:

Thứ nhất, một số nội dung tại Pháp lệnh Dân số không còn phù hợp với Hiến pháp, như: quy định hạn chế về quyền quyết định số con.

Thứ hai, một số nội dung tại Pháp lệnh Dân số không còn phù hợp với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành hoặc đã được các Luật quy định, như: quy định về việc hạn chế tập trung đông dân cư vào một số đô thị lớn.

Thứ ba, một số quy định của pháp luật về dân số không còn phù hợp với tình hình thực tiễn và chưa đáp ứng được yêu cầu về công tác dân số trong tình hình mới, như: mức sinh liên tục giảm trong thời gian qua nhưng quy định pháp luật hiện hành lại hạn chế số con (chỉ cho phép mỗi cặp vợ chồng sinh một hoặc hai con).

Mức sinh toàn quốc đang giảm xuống dưới mức sinh thay thế

Bộ Y tế cho biết, mức sinh trên toàn quốc đang giảm dưới mức sinh thay thế, từ 2,11 con/phụ nữ (2021) xuống 1,91 con/phụ nữ (2024), mức thấp nhất trong lịch sử và dự báo tiếp tục giảm. Nếu xu hướng này kéo dài, đến năm 2039, Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ dân số vàng, năm 2042 dân số trong độ tuổi lao động đạt đỉnh, và sau 2054 dân số có thể tăng trưởng âm.

Hệ lụy của mức sinh thấp là thiếu hụt lao động, suy giảm dân số, già hóa nhanh, ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế - xã hội. Trong hai thập kỷ qua, mức sinh ở thành thị đã xuống dưới mức thay thế (1,7-1,8 con/phụ nữ), còn nông thôn luôn cao hơn. Tuy nhiên, đến năm 2023, mức sinh nông thôn cũng giảm xuống 2,07 con, thấp nhất từ trước đến nay.

Đề xuất cặp vợ chồng, cá nhân quyết định số con

Bộ Y tế đề xuất sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh Dân số nhằm duy trì mức sinh thay thế trên toàn quốc. Theo dự thảo, mỗi cặp vợ chồng, cá nhân có quyền và nghĩa vụ trong kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản, bao gồm:

Quyết định thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh.

Bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa bệnh nhiễm khuẩn đường sinh sản, bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV/AIDS và thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến sức khỏe sinh sản.

Cùng chuyên mục

Hơn 42.000 thí sinh Nghệ An bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Hơn 42.000 thí sinh Nghệ An bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Pháp luật và Cuộc sống -  1 ngày trước

(PLPT) - Từ 7h30, hơn 1,2 triệu thí sinh trên cả nước bước vào hai môn thi tự chọn, hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sau ngày thi đầu tiên an toàn, nghiêm túc.

Nâng ngưỡng miễn thuế – Mở lối cho kinh tế hộ phát triển bền vững

Nâng ngưỡng miễn thuế – Mở lối cho kinh tế hộ phát triển bền vững

Pháp luật và Cuộc sống -  1 tháng trước

(PLPT) - Quốc hội quyết định bỏ mức doanh thu chịu thuế cố định 500 triệu đồng/năm, giao Chính phủ quy định ngưỡng phù hợp và dự kiến nâng lên 1 tỷ đồng/năm. Đây không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật thuế mà còn là bước cải cách lớn nhằm hỗ trợ kinh tế hộ phát triển chính danh, minh bạch và bền vững.

Mức phạt vi phạm kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ từ 15/5/2026

Mức phạt vi phạm kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ từ 15/5/2026

Pháp luật và Cuộc sống -  2 tháng trước

(PLPT) - Chính phủ ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Trong đó, đáng chú ý là các vi phạm về kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ.

Những bàn tay sắt son với làng bản

Những bàn tay sắt son với làng bản

Pháp luật và Cuộc sống -  2 tháng trước

(PLPT) - Kon Đào là một xã miền núi nằm ở phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, gồm 19 thôn với hơn 13.500 nhân khẩu, trong đó trên 75% là đồng bào dân tộc thiểu số. Thấu hiểu những khó khăn nơi đây, mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an xã Kon Đào đã tự nguyện quyên góp kinh phí để xây dựng, sửa sang lại những căn nhà tạm bợ cho bà con.

Dự thảo Nghị định thuế thu nhập cá nhân tạo thuận lợi cho người nộp thuế để thúc đẩy phát triển

Dự thảo Nghị định thuế thu nhập cá nhân tạo thuận lợi cho người nộp thuế để thúc đẩy phát triển

Pháp luật và Cuộc sống -  2 tháng trước

(PLPT) - Trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành, dự thảo sửa đổi thuế thu nhập cá nhân đề xuất giảm bậc thuế, nâng ngưỡng miễn thuế và đơn giản hóa thủ tục nhằm giảm gánh nặng cho người dân tạo động lực cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bộ Tài chính đề xuất quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động

Bộ Tài chính đề xuất quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động

Pháp luật và Cuộc sống -  2 tháng trước

(PLPT) - Hiện nay, Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân. Trong đó, Bộ đề xuất quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.

 Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An được phê duyệt mở rộng

Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An được phê duyệt mở rộng

Pháp luật và Cuộc sống -  2 tháng trước

(PLPT) - Ngày 27/3/2026, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký Quyết định số 490/QĐ-TTg phê duyệt Mở rộng Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An, tỉnh Nghệ An. Sau khi được mở rộng, Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An có diện tích 104.269,94 ha gồm 93.319,94 ha đất liền và 10.950 ha mặt biển.

 Hỗ trợ 111 triệu đồng cho người dân xã La Hiên (Thái Nguyên) khắc phục hậu quả bão lũ

Hỗ trợ 111 triệu đồng cho người dân xã La Hiên (Thái Nguyên) khắc phục hậu quả bão lũ

Pháp luật và Cuộc sống -  7 tháng trước

(PLPT) - 150 suất quà bao gồm nhu yếu phẩm thiết yếu và tiền mặt đã được đoàn Tạp chí Pháp luật và Phát triển cùng các đơn vị đồng hành, mạnh thường quân (Đoàn) trao đến tận tay các hộ dân chịu ảnh hưởng của cơn bão số 11 (Matmo) tại xã La Hiên, tỉnh Thái Nguyên vào sáng 16/10.