Luật Đất đai năm 2024 và những điểm mới cần quan tâm
Ninh Gia
Thứ năm, 18/07/2024 - 08:21
Sau khi được thông qua và có hiệu lực từ 01/8/2024, Luật Đất đai 2024 sẽ mang tính đột phá, giải quyết tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn chính sách giữa các quy định pháp luật liên quan đến nguồn tư liệu sản xuất quan trọng của xã hội là đất đai.
Tại kỳ họp thứ 7, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, cho phép cùng với Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đất đai năm 2024 dự kiến sẽ có hiệu lực từ 01/8/2024, sớm hơn 05 tháng so với kế hoạch ban đầu.
Luật Đất đai - Đạo luật tác động đến mọi mặt của đời sống kinh tế
Tại hội nghị chuyên đề “Những nội dung, điểm mới quan trọng của Luật Đất đai năm 2024 cho đội ngũ cán bộ chủ chốt thành phố và cơ sở, do Thành ủy TP.HCM đã tổ chức sáng 26/6/2024, ông Lê Minh Ngân, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho biết Luật Đất đai 2024 đã trải qua 09 lần sửa đổi, bổ sung, và là đạo luật quan trọng, tác động đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh…
Luật Đất đai năm 2024, gồm: 16 chương, tăng 02 chương so với Luật Đất đai năm 2013; bổ sung 01 chương về Phát triển Quỹ đất; tách riêng chương về Thu hồi đất, trưng dụng đất và chương về Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
“So với Luật Đất đai năm 2013, Luật Đất đai năm 2024 có nhiều điểm mới, mang tính đột phá, giải quyết tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong các chính sách, pháp luật có liên quan đến đất đai…”, ông Lê Minh Ngân nhận định.
Luật Đất đai 2024 cũng giải thích thích và làm rõ các khái niệm, đã bổ sung thêm 22 khái niệm, trong đó có những khái niệm hoàn toàn mới như: Vùng giá trị, vùng phụ cần, quyền thuê trong hợp đồng thuê đất…
Ông Lê Minh Ngân, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường: " Luật Đất đai năm 2024 đã giải quyết tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong các chính sách, pháp luật có liên quan đến đất đai..." - Ảnh: DP.
Trong đó tập trung nhiều vào một số chương như chương 5: Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; chương 7: Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất; chương 9: Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; chương 10: Đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất...
Thông tin đất đai được yêu cầu chi tiết hơn
Theo ông Lê Minh Ngân, luật quy định về đổi mới nội dung, phương pháp, quy trình tổ chức lập, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; Nội dung quy hoạch sử dụng đất phải kết hợp giữa chỉ tiêu các loại đất gắn với không gian, phân vùng sử dụng đất, hệ sinh thái tự nhiên, thể hiện được thông tin đến từng thửa đất; tăng cường công khai, minh bạch, sự tham gia của người dân trong công tác lập quy hoạch sử dụng đất thông qua việc tổ chức lấy ý kiến…
Luật cũng bỏ khung giá đất, ban hành bảng giá đất mới từ 01/01/2026. Theo đó, Luật Đất đai 2024 đã bỏ khung giá đất. Đồng thời, tại Điều 159 Luật này quy định, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ công bố Bảng giá đất mới áp dụng từ ngày 1/1/2026; hàng năm UBND cấp tỉnh phải trình HĐND cấp tỉnh quyết định điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất để công bố và áp dụng từ ngày 01/01 năm sau.
Bên cạnh đó, cũng quy định đất không có giấy tờ trước ngày 01/7/2014 được cấp sổ đỏ; Khoản 3 Điều 138 Luật Đất đai 2024 quy định, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ 15/10/1993 - trước 01/7/2014 không có giấy tờ về quyền sử dụng đất sẽ được cấp sổ đỏ nếu đáp ứng các điều kiện sau: Không vi phạm pháp luật về đất đai; Không thuộc trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền; Nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận là không có tranh chấp…
Đồng thời, đất cấp sai thẩm quyền sau 2014 sẽ được cấp sổ đỏ, cụ thể đất được giao không đúng thẩm quyền cho hộ gia đình, cá nhân từ ngày 01/7/2014 - trước ngày 01/01/2025 đáp ứng các điều sau theo quy định tại khoản 4 Điều 140 Luật Đất đai 2024 thì được cấp sổ đỏ. Cụ thể: nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp; Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất; Người sử dụng đất có giấy tờ chứng minh đã nộp tiền để được sử dụng đất.
Luật Đất đai 2024 đã bổ sung thêm một số trường hợp được miễn, giảm tiền sử dụng đất như: Hộ gia đình, cá nhân được giao đất ở khi Nhà nước thu hồi đất gắn liền với nhà ở phải di chuyển chỗ ở mà không đủ điều kiện được bồi thường về đất ở mà không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất thu hồi. Bên cạnh đó, sử dụng đất làm mặt bằng xây dựng nhà xưởng sản xuất...
Luật Đất đai 2024 cũng bổ sung thêm hình thức bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi; nhà ở. Ưu tiên người dân được bồi thường bằng đất, bằng nhà ở được lựa chọn bồi thường bằng tiền nếu có nhu cầu. Bên cạnh đó, chỉ được thu hồi đất khi đã bàn giao nhà ở tái định cư.
Ông Lê Minh Ngân cho biết thêm, tại khoản 6 Điều 91 Luật Đất đai 2024 nêu rõ: Việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất; Khoản 5 Điều này cũng quy định khu tái định cư phải hoàn thiện các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ theo quy hoạch chi tiết được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Ngoài các khoản hỗ trợ như quy định hiện hành, Luật Đất đai 2024 bổ sung thêm các khoản hỗ trợ khác: Hỗ trợ di dời vật nuôi; Hỗ trợ để tháo dỡ, phá dỡ, di dời đối với tài sản gắn liền với đất là phần công trình xây dựng theo giấy phép xây dựng có thời hạn theo pháp luật về xây dựng mà đến thời điểm thu hồi đất giấy phép đã hết thời hạn.
Luật Đất đai năm 2024 cũng cho phép người không trực tiếp sản xuất nông nghiệp, doanh nghiệp được nhận chuyển nhượng đất trồng lúa. Trong khi theo khoản 3 Điều 191 Luật Đất đai 2013, hộ gia đình, cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp không được nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa. Tuy nhiên, tại khoản 8 Điều 45 Luật Đất đai 2024 không còn quy định trường hợp này. Theo đó, người không trực tiếp sản xuất nông nghiệp được phép nhận chuyển nhượng, tặng cho đất trồng lúa.
Luật cũng quy định người Việt Nam định cư ở nước ngoài được mở rộng quyền sử dụng đất. Cụ thể, Khoản 3 Điều 4 Luật Đất đai 2024 quy định cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài có quốc tịch Việt Nam là công dân Việt Nam và được gọi chung là cá nhân. Theo đó, người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam được thực hiện đầy đủ các quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất như cá nhân trong nước…
Ngoài ra, tăng hạn mức nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp. Theo Khoản 1 Điều 177 Luật Đất đai 2024 cho phép hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của cá nhân không quá 15 lần hạn mức giao đất nông nghiệp của cá nhân đối với mỗi loại đất thay vì 10 lần như Luật Đất đai 2013…
Ông Lê Minh Ngân cũng đề nghị TP.HCM cần tập trung xây dựng và sớm hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương.
(PLPT) - Chính phủ vừa ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết số 29/2026/QH16, đặt trọng tâm vào việc xử lý đúng, xử lý trúng các vi phạm pháp luật về đất đai phát sinh trước ngày Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
(PLPT) - Từ vùng nguyên liệu giàu tiềm năng của xứ Thanh, Xi măng Long Sơn đã vươn lên trở thành một trong những thương hiệu xi măng tiêu biểu của Việt Nam. Không ngừng đầu tư công nghệ, mở rộng thị trường xuất khẩu và đồng hành cùng cộng đồng, doanh nghiệp đang khẳng định hướng đi phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
(PLPT) - Cuộc thi sản xuất video “Thử thách Sáng tạo xanh” nhằm khuyến khích giới trẻ dùng ngôn ngữ hình ảnh để lan tỏa lối sống xanh và bảo vệ môi trường với tổng giải thưởng lên tới 500 triệu đồng.
(PLPT) - Từ yêu cầu bảo vệ quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh đến xử lý hiệu quả các tranh chấp mới, trọng tài và hòa giải thương mại đang trở thành một cấu phần quan trọng của môi trường pháp lý hiện đại, minh bạch và có khả năng dự báo.
(PLPT) - Quán triệt quan điểm quyền có nơi ở hợp pháp là quyền cơ bản của công dân, kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra yêu cầu mới về phát triển nhà ở không chỉ là bài toán thị trường, mà là trụ cột của an sinh, niềm tin và phát triển bền vững.
(PLPT) - Sau hơn một tháng phát động, cuộc thi ý tưởng giải pháp công nghệ Asian Hackathon for Green Future 2026 đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của cộng đồng sinh viên và các nhà đổi mới trẻ trên toàn châu Á, thu hút 439 đội thi đăng ký tham gia nhằm phát triển các giải pháp công nghệ hướng đến tương lai bền vững.
(PLPT) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(PLPT) - Trong bối cảnh nghề luật ngày càng đòi hỏi năng lực ngoại ngữ, tư duy phản biện và khả năng thích ứng quốc tế, chương trình đào tạo cử nhân Luật song ngữ Việt – Anh tại Trường Đại học Luật, Đại học Huế đang mở ra một hướng tiếp cận mới, thiết thực và giàu triển vọng cho sinh viên luật.
