Dự thảo Luật Dữ liệu đủ điều kiện để trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 8

Theo đó, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh đã phối hợp, quán triệt tốt quan điểm đổi mới tư duy, phương pháp, quy trình, thủ tục lập pháp như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn để tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng nhất trí và cho rằng dự thảo Luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ Tám.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, dự án Luật Dữ liệu là dự luật rất quan trọng, được ban hành càng sớm càng tốt. Đây sẽ là cơ sở pháp lý ở tầm cao, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Sau khi ban hành sẽ nâng tầm xếp hạng chuyển đổi số quốc gia và là khung khổ pháp lý giúp thúc đẩy hơn nữa chuyển đổi số ở các ngành, các cấp, các địa phương.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ, dữ liệu số và những dữ liệu chưa số hóa rồi sẽ số hóa là tài nguyên vô cùng quan trọng, đồng thời sẽ là một loại tài sản và là một ngành kinh tế mang lại lợi ích lớn. Với tính chất như vậy, các tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp công nghệ cao và các doanh nghiệp có khả năng lưu trữ số xây dựng cơ sở dữ liệu số của cả thế giới và của Việt Nam sẽ hoạt động như thế nào trên cơ sở Luật này?

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng dự thảo Luật đã có quy định về Chuyển dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng ra nước ngoài; chuyển dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng cho tổ chức, cá nhân nước ngoài và xử lý dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng ở nước ngoài (Điều 25), vậy cũng cần đặt vấn đề chuyển dữ liệu từ nước ngoài về Việt Nam sẽ như thế nào?

Các đại biểu cũng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát quy định của dự thảo Luật và các quy định của pháp luật có liên quan để tránh chồng chéo, mâu thuẫn, bảo đảm thống nhất trong hệ thống pháp luật cũng như có những quy định mang tính nguyên tắc nhưng đảm bảo hài hòa với dự thảo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đang được xây dựng; làm rõ quy định về thu thập, tạo lập dữ liệu đối với cá nhân; tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cung cấp dữ liệu thuộc quyền sở hữu cho nhà nước để phục vụ mục đích công cộng…

Do đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần quy định rõ hơn trong các điều, khoản về việc nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để cơ quan, tổ chức, cá nhân, kể cả trong nước hay nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân đầu tư nghiên cứu, phát triển công nghệ số, xây dựng trung tâm dữ liệu, các sản phẩm, dịch vụ liên quan đến dữ liệu số, đổi mới sáng tạo, ứng dụng trong lĩnh vực số.

Thống nhất nên quy định trong dự thảo Luật về việc chuyển dữ liệu ra tổ chức, cá nhân nước ngoài, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Quang Huy cho rằng, bởi vì dòng chảy dữ liệu xuyên biên giới từ trong nước ra nước ngoài rất cần thiết và có tính chất quan trọng vì còn liên quan đến dữ liệu số, chủ quyền quốc gia. Song, Điều 25 chỉ nên quy định khung vì lĩnh vực này rất mới và đa dạng, phức tạp, không thể lường hết được những tình huống xảy ra trong tương lai. Sau đó giao Chính phủ quy định chi tiết để tùy theo từng thời kỳ sẽ có các điều chỉnh ở mức độ các văn bản dưới luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí dự án Luật Dữ liệu đủ điều kiện để báo cáo Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 8.

Thường vụ Quốc hội yêu cầu Ủy ban Quốc phòng và An ninh phối hợp với Bộ Công an tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật, đảm bảo yêu cầu, chất lượng trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua tại Đợt 2, Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV tới đây.

Trước đó, trong Báo cáo một số vấn đề lớn về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Dữ liệu, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Tấn Tới cho biết, về tên gọi và phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh đã phối hợp rà soát, chỉnh lý quy định phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật theo hướng quy định về dữ liệu số; đồng thời chỉnh lý khoản 1 Điều 3 quy định giải thích từ ngữ “Dữ liệu số” như dự thảo Luật tiếp thu, chỉnh lý. Đồng thời đề nghị cho giữ tên gọi “Luật Dữ liệu” như dự thảo Luật để phù hợp với tên gọi đã được Quốc hội quyết định trong chương trình xây dựng luật, pháp lệnh và Tờ trình của Chính phủ, phù hợp với chương trình chuyển đổi số quốc gia.

Về chuyển dữ liệu ra nước ngoài, cho tổ chức, cá nhân nước ngoài (Điều 25), Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh thấy rằng, đây là nội dung mới, phức tạp, còn có ý kiến khác nhau và hiện nay có một số cơ quan đại diện, một số tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài gửi ý kiến kiến nghị. Để bảo đảm tính khả thi, phù hợp với thực tiễn và bảo đảm linh hoạt trong quá trình quản lý, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh đề nghị chỉ quy định những nội dung cơ bản mang tính nguyên tắc trong dự thảo Luật và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Về Quỹ phát triển dữ liệu (Điều 29), trên cơ sở ý kiến của ĐBQH, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh đã tổ chức nghiên cứu rà soát, chỉnh lý quy định về Quỹ phát triển dữ liệu quốc gia như dự thảo Luật tiếp thu, chỉnh lý bảo đảm nguyên tắc: không vì mục đích lợi nhuận; quản lý, sử dụng đúng mục đích, đúng pháp luật, kịp thời, hiệu quả, bảo đảm công khai, minh bạch; hỗ trợ cho các hoạt động xây dựng, phát triển, khai thác, ứng dụng, quản trị dữ liệu mà ngân sách nhà nước chưa đầu tư hoặc chưa đáp ứng yêu cầu; không được chi trùng với ngân sách nhà nước; đồng thời bảo đảm không trùng lắp với hoạt động chi của các loại quỹ khác.

Liên quan đến xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia (Điều 40), Chủ nhiệm Lê Tấn Tới cho biết, Trung tâm dữ liệu quốc gia được đầu tư bằng ngân sách nhà nước, trong đó có cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia để cung cấp hạ tầng cho các Bộ, ngành, địa phương và giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy. Nguồn nhân lực phục vụ vận hành, quản trị Trung tâm dữ liệu quốc gia cơ bản là đội ngũ những người làm công tác xử lý, quản trị dữ liệu hiện có của Bộ Công an mà không làm phát sinh thêm biên chế. Vì vậy Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh đề nghị cho giữ quy định xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia như dự thảo Luật Chính phủ trình.

Về sàn giao dịch dữ liệu (Điều 53), tiếp thu ý kiến ĐBQH, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh đã nghiên cứu rà soát và chỉnh lý Điều 53 theo hướng chỉ quy định nội dung cơ bản về sàn giao dịch dữ liệu và giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung theo thẩm quyền.