Nhật Bản dự kiến ưu đãi thuế để thu hút phụ nữ tham gia thị trường lao động

Chính phủ Nhật Bản vừa thông qua một chính sách mới nhằm khuyến khích phụ nữ tham gia lực lượng lao động và thúc đẩy bình đẳng giới. Đây là lần đầu tiên Nội các của Thủ tướng Sanae Takaichi xây dựng một chính sách riêng nhằm tăng tỷ lệ phụ nữ trong thị trường lao động.

Chính sách này được đặt trong bối cảnh Nhật Bản đang thúc đẩy 17 lĩnh vực chiến lược do chính quyền Thủ tướng Takaichi đề xuất, trong đó có trí tuệ nhân tạo, hàng không và vũ trụ. Tuy nhiên, sự tham gia của phụ nữ trong các lĩnh vực này nhìn chung vẫn còn hạn chế. Vì vậy, Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu tạo điều kiện để phụ nữ có thể tham gia sâu hơn vào các ngành được xác định là có ý nghĩa quan trọng đối với chiến lược phát triển trong tương lai.

Một trong những biện pháp đáng chú ý là việc Chính phủ Nhật Bản sẽ xem xét các ưu đãi thuế và biện pháp hỗ trợ đối với việc sử dụng các dịch vụ gia đình như trông trẻ. Theo chính sách mới, các hộ gia đình có cả vợ và chồng cùng đi làm sẽ được xem xét hưởng ưu đãi thuế khi thuê dịch vụ trông trẻ và các dịch vụ hỗ trợ gia đình. Một phần khoản chi này có thể được khấu trừ trực tiếp vào số thuế phải nộp. Chính phủ Nhật Bản cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng và độ tin cậy của các dịch vụ trông trẻ, giúp việc gia đình và các dịch vụ hỗ trợ khác.

Việc sử dụng công cụ thuế cho thấy Nhật Bản không chỉ khuyến khích phụ nữ đi làm bằng các khẩu hiệu bình đẳng giới, mà đang tìm cách xử lý một trong những rào cản thực tế đối với lao động nữ: gánh nặng chăm sóc gia đình. Khi chi phí thuê dịch vụ trông trẻ hoặc hỗ trợ gia đình được giảm bớt, các hộ gia đình có hai người đi làm sẽ có thêm điều kiện để duy trì việc làm toàn thời gian, đặc biệt trong các lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên môn cao.

Bên cạnh các biện pháp về thuế, chính sách mới cũng đặt ra một số mục tiêu cụ thể về nhân lực. Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu tăng gấp đôi tỷ lệ nữ sinh viên trong các khoa kỹ thuật tại đại học, từ 18% vào năm 2025 lên 36% vào năm 2040. Đây là nhóm nhân lực được xem là đặc biệt quan trọng đối với nhiều lĩnh vực chiến lược mà Nhật Bản đang theo đuổi.

Trong lĩnh vực hàng không, Chính phủ Nhật Bản cũng sẽ xem xét lại các yêu cầu tuyển sinh và kỳ thi của Trường Cao đẳng Hàng không Dân dụng nhằm nâng tỷ lệ nữ phi công lên mức tương đương các tiêu chuẩn quốc tế. Đối với các ngành như đóng tàu và quốc phòng, nơi vẫn còn những lo ngại liên quan đến các công việc đòi hỏi thể lực, chính phủ dự kiến hỗ trợ xây dựng môi trường làm việc phù hợp hơn với nữ giới thông qua việc phát triển robot và đưa vào sử dụng các hệ thống vận hành từ xa.

Có thể thấy, chính sách mới của Nhật Bản không chỉ là một biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới, mà còn là một phần trong cách tiếp cận rộng hơn nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực trong các ngành chiến lược. Khi Nhật Bản đặt ra các mục tiêu phát triển trong những lĩnh vực như AI, hàng không, vũ trụ, đóng tàu và quốc phòng, việc mở rộng lực lượng lao động nữ trở thành một nguồn bổ sung nhân lực quan trọng.

Thay vì chỉ yêu cầu phụ nữ thích nghi với thị trường lao động hiện có, Nhật Bản đang từng bước điều chỉnh chính sách thuế, dịch vụ chăm sóc gia đình và môi trường làm việc để thị trường lao động trở nên phù hợp hơn với sự tham gia của phụ nữ. Trong bối cảnh già hóa dân số và áp lực thiếu lao động kéo dài, đây không chỉ là vấn đề bình đẳng giới, mà còn là một lựa chọn chính sách nhằm bảo đảm nguồn nhân lực cho năng lực cạnh tranh quốc gia trong tương lai.