Chính quyền địa phương 2 cấp Quảng Trị: Xây dựng bộ máy tinh gọn, vận hành hiệu quả

Với vai trò là cơ quan tham mưu nòng cốt, Sở Nội vụ đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng bộ máy tinh gọn, vận hành hiệu quả, hướng đến nền hành chính phục vụ Nhân dân.

Theo đó, sau sắp xếp tỉnh Quảng Trị có 78 đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp xã, gồm 8 phường, 69 xã và 1 đặc khu, giảm tới 70,45% ĐVHC so với trước đây. Đây là bước tinh gọn có quy mô lớn, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong thực hiện nghị quyết của trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính.

Tại cấp tỉnh, số cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh giảm còn 14 đơn vị, giảm gần 50% so với trước. Các tổ chức hành chính khác cũng được tinh giản, tránh chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ. Cấp xã được tổ chức lại với 233 đơn vị chuyên môn và 77 trung tâm phục vụ hành chính công, 897 đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm vừa gọn gàng, vừa có tính chuyên nghiệp trong vận hành.

Công tác nhân sự sau sắp xếp được Sở Nội vụ và các địa phương thực hiện đồng bộ, nghiêm túc. Toàn tỉnh hiện có hơn 40.000 cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) và người lao động làm việc trong 2 cấp chính quyền, trong đó cấp tỉnh 15.198 người, cấp xã 25.755 người. Tổ chức bộ máy 2 cấp sau 3 tháng vận hành cơ bản hoạt động nền nếp; những khó khăn ban đầu dần được tháo gỡ.

Tỉnh đã kịp thời hỗ trợ CBCCVC làm việc xa nhà ổn định đời sống và yên tâm công tác; đồng thời chỉ đạo các sở, ngành cử CCVC có chuyên môn biệt phái đến làm việc tại các xã, phường, đặc khu; thực hiện điều động, tiếp nhận CBCC về công tác tại các xã, phường (từ tỉnh về xã, phường; từ khối Đảng qua khối chính quyền và giữa các xã, phường với nhau); biệt phái viên chức làm công việc ở vị trí việc làm của công chức... nhằm cân đối, hài hòa, củng cố nhân sự cấp xã, đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, thông suốt hơn.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng giải quyết chế độ, chính sách cho CBCCVC nghỉ việc theo đúng quy định. Tính đến cuối tháng 8/2025, tỉnh đã giải quyết chế độ, chính sách cho 3.883 CBCCVC, người lao động, người hoạt động không chuyên trách cấp xã, trong đó, 2.245 trường hợp nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP; 1.638 trường hợp nghỉ việc theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Sau hơn 3 tháng đi vào vận hành, bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp của tỉnh Quảng Trị bước đầu đã ổn định, song vẫn đối mặt không ít khó khăn, thách thức do quy định pháp lý chưa đồng bộ và nguồn lực hạn chế. Việc triển khai bố trí, điều động, sắp xếp đội ngũ CBCC về cơ sở gặp không ít trở ngại.

Hiện hầu hết các xã đều thiếu nguồn nhân lực các chuyên ngành đặc thù, như: Y tế, xây dựng, giao thông, quản lý đất đai, giáo dục… Trong khi đó, khối lượng công việc tại các cơ quan, đơn vị cấp tỉnh rất lớn, số lượng CCVC chưa đủ để thực hiện nhiệm vụ; do đó, các sở, ngành không có nhiều nhân sự để tăng cường hoặc biệt phái về hỗ trợ chính quyền cấp xã. Hơn nữa, việc tuyển dụng bổ sung công chức cần thực hiện theo lộ trình và quy định tại Nghị định số 170/2025/NĐ-CP, trong khi đề án vị trí việc làm ở ĐVHC cấp xã mới đang trong giai đoạn xây dựng.

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc nâng cao chất lượng và bảo đảm số lượng CBCC tại ĐVHC cấp xã đóng vai trò then chốt để đáp ứng hiệu quả công việc, nâng cao năng lực phục vụ Nhân dân và góp phần phát triển kinh tế-xã hội địa phương. Hiện nay, tỉnh tiếp tục tập trung thực hiện các giải pháp để bố trí, điều động, sắp xếp đội ngũ CBCC, bố trí đầy đủ cán bộ chuyên môn về cơ sở.

Theo đó, sau khi đề án vị trí việc làm tạm thời của ĐVHC cấp xã được ban hành, Sở Nội vụ sẽ tham mưu UBND tỉnh điều chuyển tổng thể công chức giữa các ĐVHC cấp xã cho phù hợp vị trí việc làm, cơ cấu trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Trường hợp vẫn chưa sắp xếp, bố trí đủ công chức theo định mức biên chế, tỉnh sẽ thực hiện thi tuyển, xét tuyển hoặc tiếp nhận công chức theo quy định tại Nghị định số 170/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ đối với các vị trí việc làm còn thiếu.

Bên cạnh việc chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng quản lý và đạo đức công vụ cho CBCC xã, cần xây dựng tiêu chí đánh giá, phân loại CBCC thường xuyên nhằm phát hiện và xử lý kịp thời những cán bộ yếu kém, từ đó tổ chức đào tạo lại hoặc thay thế phù hợp. Sở cũng tiếp tục kiến nghị Bộ Nội vụ và các cơ quan trung ương sớm ban hành hướng dẫn phân cấp, phân quyền cụ thể, chi tiết cho cấp xã, tránh các quy định chung chung, thiếu rõ ràng; đồng thời phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan tham mưu việc phân công, phân quyền phù hợp với đặc thù địa phương, tạo cơ sở vững chắc để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ; tổng hợp, rà soát các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các bộ, ngành liên quan để phát hiện những nội dung chưa đồng bộ, đề xuất điều chỉnh hoặc bãi bỏ kịp thời.