Công ty không trả sổ bảo hiểm xã hội, người lao động phải làm thế nào?

Bạn đọc hỏi:

Đầu tháng 9/2024, tôi chấm dứt Hợp đồng lao động với Công ty Cổ phần Xây dựng M.I, sau đó tôi có đến phòng hành chính nhân sự để yêu cầu trả sổ bảo hiểm xã hội nhưng vẫn không nhận được phản hồi cho đến hiện tại.

Tôi muốn hỏi Luật sư, Công ty có được giữ sổ Bảo hiểm xã hội của tôi sau khi chấm dứt Hợp đồng lao động hay không? Và tôi phải làm gì để được giải quyết?

Luật sư trả lời:

Luật sư Nguyễn Sương - Công ty Luật FDVN (Đoàn Luật sư TP Đà Nẵng) - tư vấn như sau:

Công ty không trả sổ bảo hiểm xã hội có vi phạm pháp luật không?

Theo quy định tại điểm b Khoản 3 Điều 48 của Bộ luật lao động 2019 quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động như sau:

“3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm sau đây:

a) Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động;

b) Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu. Chi phí sao, gửi tài liệu do người sử dụng lao động trả.”

Mặt khác, theo Khoản 5 Điều 21 Luật bảo hiểm xã hội 2014 người sử dụng lao động có trách nhiệm: “Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định của pháp luật.”

Dẫn chiếu theo các quy định trên có thể thấy, khi chấm dứt hợp đồng lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động.

Trường hợp, Công ty của bạn không trả lại sổ Bảo hiểm xã hội cho bạn sau khi chấm dứt Hợp đồng lao động, tức đã vi phạm các quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động như trên.

Hành vi không hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại những giấy tờ khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 12 Nghị định 12/2022/NĐ-CP thì hành vi không hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại những giấy tờ khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động của người sử dụng lao động có thể bị xử phạt với mức phạt lên đến 2.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động.

Ngoài ra, người sử dụng lao động còn phải khắc phục hậu quả là buộc hoàn thành thủ tục xác nhận và trả lại những giấy tờ khác đã giữ cho người lao động đối với hành vi không hoàn thành thủ tục xác nhận, trả lại những giấy tờ khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Cơ quan nào giải quyết khiếu nại liên quan đến việc công ty không trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động?

Theo thông tin mà bạn cung cấp, trường hợp bạn muốn khiếu nại về việc công ty không trả sổ Bảo hiểm xã hội cho bạn, thì căn cứ vào Điều 15 Nghị định 24/2018/NĐ-CP quy định về thẩm quyền giải quyết khiếu nại về lao động, an toàn, vệ sinh lao động như sau:

“1. Người sử dụng lao động có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi về lao động, an toàn, vệ sinh lao động của mình bị khiếu nại.

2. Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, nơi người sử dụng lao động đặt trụ sở chính có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai đối với khiếu nại về lao động, an toàn, vệ sinh lao động khi người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu theo quy định tại Điều 23 hoặc đã hết thời hạn quy định tại Điều 20 Nghị định này mà khiếu nại không được giải quyết.

3. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại về điều tra tai nạn lao động theo quy định tại Điều 17 Nghị định số 39/2016/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2016 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn, vệ sinh lao động.”

Do đó, bạn có thể khiếu nại lần đầu đến Công ty để được giải quyết khiếu nại về hành vi không trả Sổ Bảo hiểm xã hội, nếu bạn không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc đã hết thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu mà khiếu nại không được giải quyết thì bạn có quyền khiếu nại lần hai đến Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, nơi Công ty bạn đặt trụ sở chính.

Thời hạn giải quyết khiếu nại

Thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu được quy định tại Điều 20 Nghị định 24/2018/NĐ-CP như sau:

“1. Thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu không quá 30 ngày, kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn giải quyết không quá 45 ngày, kể từ ngày thụ lý.

2. Ở vùng sâu, vùng xa đi lại khó khăn thì thời hạn giải quyết khiếu nại không quá 45 ngày, kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn giải quyết không quá 60 ngày, kể từ ngày thụ lý.”

Bên cạnh đó, theo Điều 32 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định về những tranh chấp về lao động thuộc thẩm quyền của Tòa án thì trong trường hợp này bạn cũng có thể trực tiếp khởi kiện ra Tòa án nhân dân cấp huyện nơi Công ty đặt trụ sở để xử lý theo quy định của pháp luật.

Độc giả còn vướng mắc có thể đóng góp ý kiến tại phần "Bình luận" phía dưới; liên hệ Đường dây nóng tư vấn pháp luật: 0899.515.999 hoặc gửi câu hỏi cho tòa soạn tại đây để được hỗ trợ.