Đề xuất tổng rà soát toàn diện hệ thống pháp luật, tháo gỡ điểm nghẽn tạo đà phát triển

Trình bày Tờ trình tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết việc triển khai Đề án được thực hiện theo chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật trong bối cảnh phát triển mới.

Theo đó, Đề án hướng tới mục tiêu đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống VBQPPL, qua đó đề xuất các giải pháp xử lý tổng thể nhằm xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, khả thi, tiệm cận thông lệ quốc tế và phù hợp với thực tiễn đất nước. Kết quả rà soát cũng sẽ là cơ sở phục vụ nghiên cứu sửa đổi Hiến pháp năm 2013.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cho biết, thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương đã thực hiện nhiều đợt rà soát, hệ thống hóa VBQPPL theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, góp phần hoàn thiện thể chế, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, hệ thống pháp luật hiện hành vẫn bộc lộ những hạn chế, bất cập, đòi hỏi phải có một cuộc tổng rà soát quy mô lớn, toàn diện hơn.

Đề án xác định 6 nhóm tiêu chí rà soát trọng tâm, bao gồm đánh giá mức độ thể chế hóa chủ trương của Đảng; phát hiện các quy định mâu thuẫn, chồng chéo; và đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính gây cản trở, làm tăng chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Để triển khai hiệu quả, Chính phủ đề xuất xây dựng lộ trình cụ thể, đồng thời trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết và thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát nhằm bảo đảm việc thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước.

Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, việc hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật là nhiệm vụ lớn, mang tính chiến lược dài hạn. Điểm mới của lần này là tiến hành “tổng rà soát” toàn bộ hệ thống văn bản, bao gồm cả văn bản đã và chưa có hiệu lực, gắn với định hướng Chương trình lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, mục tiêu cốt lõi của đợt rà soát là nhận diện rõ các “điểm nghẽn”, vướng mắc trong hệ thống pháp luật để kịp thời tháo gỡ, qua đó khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Ông cũng yêu cầu việc rà soát phải làm rõ tính “kiến tạo phát triển” của từng văn bản, mức độ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, cũng như hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, cần tránh cả hai xu hướng cực đoan là “không quản được thì cấm” và buông lỏng quản lý.

Các đại biểu tham dự cuộc họp đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tư pháp Việt Nam trong việc tham mưu xây dựng Đề án, cơ bản thống nhất với các nội dung chính, đồng thời đóng góp nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện tiêu chí, phương thức và tiến độ triển khai.

Kết luận cuộc họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các mục tiêu, tiêu chí và yêu cầu đầu ra của Đề án. Ông nhấn mạnh, đợt tổng rà soát lần này không chỉ mang tính kỹ thuật, chuyên môn mà phải phản ánh “hơi thở” của đời sống, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế, đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển thông qua việc kịp thời phát hiện, tháo gỡ các điểm nghẽn, đáp ứng yêu cầu phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.