Hà Nội: tiến tới xóa bỏ hoàn toàn thuế khoán, dồn lực chuyển đổi số

Việc xóa bỏ thuế khoán từ năm 2026 không chỉ là bước cải cách quản lý thuế, mà còn được Hà Nội xác định là giải pháp quan trọng hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi mô hình, từng bước phát triển thành doanh nghiệp chính thức.

Hiện Hà Nội đang bước vào giai đoạn quyết định của "60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với HKD", theo Kế hoạch 3352/QĐ-CT. Mục tiêu được xác định là xóa bỏ hoàn toàn thuế khoán từ ngày 1/1/2026, giúp HKD thuần thục việc kê khai, tạo tiền đề phát triển lên doanh nghiệp.

Để đạt mục tiêu này, cơ quan thuế triển khai 7 nhóm giải pháp trọng tâm, tập trung hỗ trợ HKD tiếp cận thông tin, hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ, hướng tới trạng thái "biết – hiểu – đồng thuận – tự nguyện tuân thủ". Trong đó, việc tư vấn pháp lý, cung cấp phần mềm và giải pháp công nghệ miễn phí được xác định là nội dung then chốt.Trong công tác hỗ trợ trực tiếp, 133 buổi tập huấn đã được tổ chức cho 22.800 lượt HKD. Đồng thời, 613 kênh Zalo hỗ trợ cộng đồng theo 3 cấp được xây dựng trên toàn địa bàn, tạo kênh trao đổi, hướng dẫn thường xuyên. Hiện đã có 5 ngân hàng và 10 nhà cung cấp giải pháp uy tín cam kết đồng hành, triển khai các chính sách miễn phí và ưu đãi cho HKD trong quá trình chuyển đổi.

Về chính sách, Bộ Tài chính đã báo cáo đề xuất điều chỉnh thuế thu nhập cá nhân theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn. Theo đó, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng lên 500 triệu đồng/năm.

Đối với HKD có doanh thu từ 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm, việc tính thuế sẽ căn cứ trên thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí) với thuế suất 15%, tương tự mức thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm thu thuế đúng bản chất thu nhập và khuyến khích HKD xác định chi phí thực tế.

Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai được xác định là xu thế tất yếu trong nền kinh tế số, hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại. Tuy nhiên, với đặc thù phần lớn HKD trên địa bàn Hà Nội có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, năng lực tiếp cận công nghệ còn hạn chế, vai trò hỗ trợ của Thành phố mang ý nghĩa quyết định.

Cơ quan thuế đã kiến nghị UBND TP.Hà Nội xem xét phê duyệt chủ trương hỗ trợ HKD trong quá trình chuyển đổi số và mô hình quản lý thuế giai đoạn 2026 – 2030, bố trí nguồn kinh phí từ ngân sách để triển khai các giải pháp AI, phần mềm hỗ trợ kê khai, đầu tư hạ tầng công nghệ và thiết lập môi trường hỗ trợ số.

Là địa phương tiên phong cả nước trong chuyển đổi số và triển khai Đề án 06 của Chính phủ, Hà Nội xác định quản lý thuế HKD là một trong những “mặt trận” quan trọng. Với sự chỉ đạo sát sao của UBND TP Hà Nội và sự phối hợp đồng bộ của các sở, ngành, công tác quản lý thuế thời gian qua đã ghi nhận những chuyển biến rõ nét.

Chưa bao giờ câu chuyện cải cách quản lý thuế đối với hộ kinh doanh (HKD) tại Hà Nội lại được đặt trong một lộ trình rõ ràng, quyết liệt và mang tính “cách mạng” như hiện nay. Từ mô hình quản lý thủ công, dựa nhiều vào ước tính và kinh nghiệm, ngành Thuế Thủ đô đang từng bước chuyển sang quản lý số, lấy dữ liệu tập trung làm nền tảng, hướng tới một môi trường thuế minh bạch, công bằng và hiện đại.

Trọng tâm của quá trình này là chuyển đổi phương thức quản lý theo hướng lấy người nộp thuế làm trung tâm, dựa trên dữ liệu số và quản trị rủi ro. Một trong những nền móng quan trọng nhất là việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế cá nhân. Kết quả, tỷ lệ đối chiếu đạt trên 99,8% với dữ liệu dân cư của Bộ Công an, với 7,1 triệu mã số thuế được khớp đúng.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, hiệu quả quản lý thuế đối với HKD nhanh chóng thể hiện qua những con số cụ thể. Trong 10 tháng năm 2025, số thu từ khu vực HKD đạt 5.099 tỷ đồng; dự kiến cả năm đạt khoảng 6.000 tỷ đồng, tăng tới 45% so với năm 2024. Đây không chỉ là kết quả của việc tăng thu đơn thuần, mà phản ánh rõ nét việc quản lý đúng, đủ và sát thực tế hơn.

Đặc biệt, lĩnh vực thương mại điện tử đã có bước chuyển lớn. Sau khi định danh và làm sạch dữ liệu, cơ quan thuế đưa 154.708 tổ chức, doanh nghiệp, HKD và cá nhân có hoạt động thương mại điện tử vào diện theo dõi, quản lý. Dự kiến năm 2025, tổng số nộp ngân sách từ lĩnh vực này đạt 36,3 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, Hà Nội hiện là địa phương duy nhất trên cả nước xây dựng được kho cơ sở dữ liệu riêng phục vụ quản lý thương mại điện tử.

Song song với chuyển đổi số, Đề án 420 về “Đổi mới, nâng cao chất lượng quản lý thuế đối với HKD” được triển khai quyết liệt. Thông qua các biện pháp rà soát đồng bộ, ngành Thuế đã bổ sung thêm 69.782 HKD vào diện quản lý.