Tầm nhìn - Chính sách

Bộ Công Thương tổ chức hội nghị lấy ý kiến về triển khai thị trường điện cạnh tranh

Bảo Trâm Thứ tư, 01/10/2025 - 18:42

(PLPT) - Tại hội nghị lấy ý kiến chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp về triển khai thị trường điện cạnh tranh chiều 30/9, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên thẳng thắn nhìn nhận thị trường điện Việt Nam chưa thực sự đầy đủ, còn nhiều điểm nghẽn, gặp khó khăn, chậm trễ trong thu hút đầu tư và đàm phán giá điện.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên chủ trì Hội nghị lấy ý kiến về triển khai thị trường điện cạnh tranh (Ảnh: VGP)

Nhiều điểm nghẽn còn tồn tại

Tại hội nghị, ông Phạm Nguyên Hùng, Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết Bộ Công Thương đã khẩn trương tổng kết, xây dựng Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW, tập trung hoàn thiện thể chế, giám sát quy hoạch và chiến lược năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Bên cạnh những kết quả đạt được của thị trường điện sau 13 năm thực hiện theo Quyết định 63/2013/QĐ-TTg, nhiều điểm nghẽn vấn còn tồn tại được Cục Điện lực chỉ ra như: Tỉ lệ nguồn điện tham gia thị trường thấp (nhất là BOT, năng lượng tái tạo); thị trường bán buôn điện cạnh tranh chưa thực sự mở với nhiều bên mua buôn điện; thị trường dịch vụ phụ trợ chưa hình thành; cơ chế hợp đồng sản lượng (Qc) chưa phát huy được hiệu lực; đàm phán PPA kéo dài; thiếu công cụ quản trị rủi ro; giá bán lẻ chưa tách bạch chi phí, còn bù chéo.

Để tháo gỡ, Chính phủ đã ban hành Nghị định 72/2025/NĐ-CP về cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện, xây dựng khung giá phát điện, nhập khẩu, truyền tải và dịch vụ phụ trợ; cải cách biểu giá sinh hoạt còn 6 bậc; bổ sung giá cho du lịch và sạc xe điện; đồng thời chuẩn bị thí điểm cơ chế giá điện hai thành phần từ cuối năm 2025.

Theo ông Nguyễn Đức Ninh, Tổng Giám đốc Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), trong giai đoạn hiện nay, NSMO được giao ba nhiệm vụ trọng tâm: Phối hợp với Cục Điện lực xây dựng lộ trình phát triển thị trường điện mới, thay thế Quyết định 63/2013/QĐ-TTg, hướng tới vận hành thị trường bán lẻ từ năm 2027; rà soát và điều chỉnh thiết kế thị trường điện (thay thế Quyết định 8266/QĐ-BCT và Quyết định 2093/QĐ-BCT), bảo đảm phù hợp thực tiễn, báo cáo Bộ Công Thương kết quả trong tháng 12/2025; nâng cao minh bạch thông tin thị trường, chuẩn hóa công bố dữ liệu phục vụ vận hành và giám sát.

Để thực hiện mục tiêu kép, vừa tăng tính cạnh tranh của thị trường, vừa bảo đảm an ninh năng lượng, ông Nguyễn Đức Ninh đề xuất Bộ Công Thương chỉ đạo ba nhóm giải pháp gồm: Ban hành sớm lộ trình phát triển thị trường điện thay thế Quyết định 63/2013/QĐ-TTg, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ cho giai đoạn mới; tổ chức triển khai chi tiết, phân công rõ ràng trách nhiệm giữa Cục Điện lực, NSMO, EVN và các đơn vị liên quan để bảo đảm tiến độ; bố trí nguồn lực hạ tầng công nghệ thông tin cấp bách; phê duyệt và triển khai dự án hệ thống thị trường điện MMS cùng các hạ tầng khác trong năm 2025, phục vụ vận hành và thanh toán theo yêu cầu của thị trường điện cạnh tranh.

Cần xây dựng cơ chế giá bán lẻ điện linh hoạt

Ông Bùi Quốc Hoan - Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) khẳng định, yếu tố cốt lõi của thị trường điện cạnh tranh chính là cơ chế giá điện. Tuy nhiên, hiện nay vẫn tồn tại tình trạng bù chéo giữa các nhóm khách hàng và giữa các vùng miền.

Do đó, cần xem xét xây dựng cơ chế giá bán lẻ điện linh hoạt, do các bên bán lẻ điện và khách hàng sử dụng điện đàm phán theo quy định thị trường điện. Các khách hàng không tham gia thị trường sẽ áp dụng giá bán lẻ điện thống nhất theo các quy định của Nhà nước.

Toàn cảnh Hội nghị ((Ảnh: VGP)

Ông Nguyễn Anh Tuấn – Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng cho rằng, một thị trường điện cạnh tranh lành mạnh chỉ có thể hình thành khi có đủ hàng hóa để mua bán. Hiện chỉ khoảng 38% tổng công suất tham gia thị trường điện. Nếu các nguồn điện BOT và năng lượng tái tạo đang hưởng cơ chế FIT tiếp tục không tham gia thị trường, tỷ lệ này còn thấp hơn. Điều đó đồng nghĩa với việc thị trường thiếu “người bán”, không thể phản ánh đúng quan hệ cung - cầu.

Từ phân tích trên, ông kiến nghị mọi nhà máy điện, không phân biệt quy mô và loại hình, sau thời gian ưu đãi phải tham gia thị trường điện cạnh tranh. Chỉ khi tăng dần tỷ lệ nguồn tham gia, giá điện mới phản ánh chi phí thực và tạo tín hiệu đầu tư đúng hướng.

Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng đồng tình với đề xuất nghiên cứu cơ chế giá điện theo khu vực hoặc theo nút (nodal pricing), để tạo tín hiệu đầu tư chính xác hơn, đồng thời khuyến khích khách hàng lớn tham gia thị trường.

Còn chuyên gia năng lượng Hà Đăng Sơn kiến nghị Bộ Công Thương sớm nghiên cứu, chuyển sang áp dụng cơ chế giá điện linh hoạt hơn, gắn với thực tế tiêu thụ và công nghệ mới, cho phép EVN điều chỉnh giá bán lẻ điện linh hoạt hơn theo tín hiệu thị trường.

Phát triển thị trường điện cạnh tranh, cải cách cơ chế giá điện là yêu cầu và xu hướng tất yếu

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên khẳng định các ý kiến đều cho rằng phát triển thị trường điện cạnh tranh, cải cách cơ chế giá điện là yêu cầu và xu hướng tất yếu, khách quan không thể đảo ngược để tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực thúc đẩy phát triển năng lượng, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế của đất nước, nhất là yêu cầu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.

Về những nhiệm vụ cụ thể, qua thảo luận, các đại biểu thống nhất rằng việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, một mặt phải tiếp tục đánh giá, rà soát và sửa đổi kịp thời Luật Điện lực làm cơ sở pháp lý cao nhất để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc hiện nay cho phát triển và vận hành thị trường điện cạnh tranh ở các cấp độ, song song, tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể để điều chỉnh thiết kế của thị trường điện bán buôn cạnh tranh và bán lẻ cạnh tranh.

"Phải sửa đổi, bổ sung kịp thời các quy định về vận hành thị trường điện cạnh tranh ở từng cấp độ, bảo đảm phù hợp với lộ trình và thiết kế đã điều chỉnh. Một nguyên tắc cần tôn trọng là tín hiệu giá thị trường phải trở thành yếu tố quan trọng trong việc thu hút đầu tư", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng, phải có lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng và vùng miền, phù hợp với cấp độ thị trường cạnh tranh; ban hành quy định về giá dịch vụ phân phối, bảo đảm nguyên tắc "tính đúng, tính đủ" chi phí, đặc biệt là khâu truyền tải điện.

Ngoài ra, cần ban hành cơ chế quản lý và điều tiết việc sử dụng nhiên liệu sơ cấp cho phát điện, đặc biệt là khí và giá khí trộn, nhằm bảo đảm hiệu quả và an ninh năng lượng.

Cùng chuyên mục

 Tiếng Anh sẽ trở thành môn học bắt buộc từ lớp 1

Tiếng Anh sẽ trở thành môn học bắt buộc từ lớp 1

Tầm nhìn - Chính sách -  5 giờ trước

(PLPT) - Mục tiêu Tiếng Anh thành môn bắt buộc từ lớp 1 nằm trong Đề án "Đưa Tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045" của Chính phủ.

Xã Ea M’Droh - Đắk Lắk: Vận hành hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp, hướng tới chính quyền gần dân, phục vụ dân

Xã Ea M’Droh - Đắk Lắk: Vận hành hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp, hướng tới chính quyền gần dân, phục vụ dân

Tầm nhìn - Chính sách -  8 giờ trước

(PLPT) - Kể từ ngày 1/7/2025, cùng với toàn tỉnh Đắk Lắk, xã Ea M’Droh chính thức vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là bước ngoặt lớn trong tổ chức bộ máy hành chính, đòi hỏi sự thích ứng nhanh, tinh gọn và hiệu quả để phục vụ người dân tốt hơn.

Nâng cao tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại

Nâng cao tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại

Tầm nhìn - Chính sách -  1 ngày trước

(PLPT) - Thực hiện chủ trương của Đảng về tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, Bộ Nội vụ đang xây dựng Nghị định quy định tiêu chuẩn chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý trong cơ quan hành chính nhà nước, thay thế Nghị định số 29/2024/NĐ-CP.

Chính quyền địa phương 2 cấp: Chính phủ quyết tâm hướng tới nền hành chính hiện đại, gần dân và hiệu quả

Chính quyền địa phương 2 cấp: Chính phủ quyết tâm hướng tới nền hành chính hiện đại, gần dân và hiệu quả

Tầm nhìn - Chính sách -  1 ngày trước

(PLPT) - Chính quyền địa phương 2 cấp có mục tiêu lấy người dân làm trung tâm, cải cách thể chế làm động lực, công nghệ số làm nền tảng, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang kiên quyết thúc đẩy mô hình này đi vào thực chất, hiệu quả và bền vững.

'Bán 5 tấn gạo không bằng người ta bán vài con chip'

'Bán 5 tấn gạo không bằng người ta bán vài con chip'

Tầm nhìn - Chính sách -  1 ngày trước

Chuyên gia cho rằng cần phải ưu tiên đầu tư cho các ngành mũi nhọn, đặc biệt là về công nghệ, mới có động lực để tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn tới.

Trung ương Hội Luật gia Việt Nam và Liên đoàn Luật sư Việt Nam lấy ý kiến góp ý dự thảo Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Trung ương Hội Luật gia Việt Nam và Liên đoàn Luật sư Việt Nam lấy ý kiến góp ý dự thảo Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Tầm nhìn - Chính sách -  2 ngày trước

(PLPT) - Ngày 29/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Trung ương Hội Luật gia Việt Nam phối hợp với Chi ủy Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức Hội nghị lấy ý kiến góp ý vào các dự thảo Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Khai mạc trọng thể Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Đắk Lắk lần thứ I (2025–2030)

Khai mạc trọng thể Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Đắk Lắk lần thứ I (2025–2030)

Tầm nhìn - Chính sách -  3 ngày trước

(PLPT) - Tỉnh Đắk Lắk long trọng tổ chức Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ I, giai đoạn 2025–2030. Đại hội vinh dự đón nhận lẵng hoa chúc mừng của đồng chí Võ Thị Ánh Xuân – Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Thi đua – Khen thưởng Trung ương.

Luật Dẫn độ – Bảo vệ chủ quyền quốc gia và khẳng định uy tín việt nam trên trường quốc tế

Luật Dẫn độ – Bảo vệ chủ quyền quốc gia và khẳng định uy tín việt nam trên trường quốc tế

Tầm nhìn - Chính sách -  3 ngày trước

(PLPT) - Dự thảo Luật Dẫn độ – đang được Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 10 khóa XV – không chỉ lấp đầy “khoảng trống” pháp lý tồn tại từ trước, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước trong bảo vệ chủ quyền, bảo đảm quyền con người và nâng cao uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.