Đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện dự án quan trọng phục vụ phát triển Thủ đô

Dự thảo nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù về đầu tư, quy hoạch, xây dựng, đất đai, tài chính để thực hiện dự án quan trọng phục vụ phát triển Thủ đô.

Đáng chú ý, trong thẩm quyền quyết định, chấp thuận chủ trương đầu tư thì HĐND TP được quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư công và dự án PPP thuộc nhóm quan trọng quốc gia hoặc trọng điểm của Thủ đô, thay cho thẩm quyền của Quốc hội theo luật chung.

Chủ tịch UBND TP được chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư thuộc trường hợp cần thực hiện ngay theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền của Đảng; dự án thuộc nhóm thu hút nhà đầu tư chiến lược thay thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng, trừ một số lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm (năng lượng hạt nhân, viễn thông có hạ tầng mạng, báo chí - xuất bản, trồng rừng, casino, đặt cược, trò chơi có thưởng).

HĐND TP có thể ban hành quy định về trình tự, thủ tục lập, thẩm định, quyết định và điều chỉnh chủ trương đầu tư áp dụng đối với các dự án nêu trên, bảo đảm thống nhất và minh bạch trong thực hiện.

Với trường hợp dự án cần áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt khác với quy định hiện hành, dự thảo quy định UBND TP phải báo cáo Ban chấp hành Đảng bộ TP và HĐND TP xem xét, thông qua; trên cơ sở đó báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, chấp thuận trước khi cơ quan của TP quyết định.

Theo Bộ Tài chính, quy định này tạo cơ chế linh hoạt, đảm bảo pháp lý, minh bạch, tránh tùy tiện, đồng thời tăng cường vai trò giám sát của HĐND TP, Ban chấp hành Đảng bộ TP và Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bảo vệ lợi ích công cộng, tạo điều kiện triển khai kịp thời các dự án quan trọng, khơi thông nguồn lực và tháo gỡ vướng mắc pháp lý, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô.

Việc đề xuất chính sách này có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho Thủ đô trong quản lý đầu tư phát triển; đẩy nhanh tiến độ phê duyệt các dự án quan trọng, giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí xã hội.

Ngoài ra, quy định cũng tạo điều kiện để Hà Nội chủ động tháo gỡ khó khăn, huy động nguồn lực, nhất là đối với các dự án chiến lược, có tác động lan tỏa lớn, là động lực dẫn dắt phát triển Thủ đô; bảo đảm cơ chế đặc thù vẫn được kiểm soát chặt chẽ thông qua vai trò của HĐND TP, Ban chấp hành Đảng bộ Thành phố và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tránh lạm dụng, bảo đảm tính minh bạch và đúng định hướng.

Dự thảo nghị quyết cũng đề xuất một số cơ chế, chính sách đặc thù về lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu, chính sách về quy hoạch, kiến trúc, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, giao đất, cho thuê đất, cơ chế huy động vốn thực hiện dự án, biện pháp cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị.

Bộ Tài chính đề xuất cho phép UBND TP Hà Nội được sử dụng ngân sách để lập dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư, khi có quy hoạch chi tiết và chủ trương của Ban Thường vụ Thành ủy.

Ngoài các trường hợp thu hồi đất theo quy định tại Điều 79 Luật Đất đai, Hà Nội được thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Đảng ủy Chính phủ, Ban chấp hành Đảng bộ TP Hà Nội hoặc Ban thường vụ Thành ủy.

ự thảo Nghị quyết đề xuất quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù về đầu tư, quy hoạch, xây dựng, đất đai, tài chính để thực hiện dự án quan trọng phục vụ phát triển Thủ đô, bao gồm:

1- Dự án đầu tư công, dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (dự án đầu tư PPP) thuộc danh mục dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm của Thủ đô sử dụng vốn ngân sách các cấp Thành phố, nguồn vốn hợp pháp của địa phương trên địa bàn Thành phố;

2- Dự án đầu tư công, dự án đầu tư PPP, dự án đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Chính phủ, Ban chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội hoặc Ban Thường vụ Thành ủy.

3- Dự án đầu tư thuộc danh mục dự án thu hút nhà đầu tư chiến lược theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 42 của Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 hoặc dự án trọng điểm thu hút đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư;

4- Dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết khu vực đô thị, bao gồm các dự án xây dựng lại chung cư cũ, các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị theo quy định của Điều 20 của Luật Thủ đô;

5- Dự án đầu tư mới, cải tạo công trình để xử lý ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị.

Tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù về: Thẩm quyền quyết định, chấp thuận chủ trương đầu tư; lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu; chính sách về quy hoạch, kiến trúc; thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, giao đất, cho thuê đất; cơ chế huy động vốn thực hiện dự án; chính sách bảo đảm trật tự đô thị, trật tự, an toàn xã hội; biện pháp cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị.

Thành ủy Hà Nội đã ban hành Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo rà soát, nghiên cứu lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Đây được xem là bước khởi động quan trọng nhằm kiến tạo khung phát triển dài hạn, tích hợp tổng thể Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn năm 2065.

Ban Chỉ đạo gồm 47 thành viên, do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc làm Trưởng ban. Cơ quan này chịu trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức triển khai rà soát hai quy hoạch chiến lược hiện hữu của Thủ đô, bảo đảm cập nhật các chỉ đạo của Tổng Bí thư; định hướng chiến lược tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII và các nghị quyết mới của Trung ương. Từ nền tảng đó, Hà Nội sẽ xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với thời hạn dài nhất từ trước đến nay.