Giữ chắc ổn định vĩ mô để mở đường cho tăng trưởng hai con số

Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương sáng 4/4 không chỉ kiểm điểm kết quả quý I, mà còn xác lập rõ trục điều hành của cả giai đoạn tới: kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số, song tuyệt đối không chủ quan với ổn định kinh tế vĩ mô, không chậm trễ trong cải cách thể chế, không buông lỏng kỷ luật thực thi. Trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, yêu cầu đặt ra không còn dừng ở ứng phó linh hoạt, mà phải chủ động kiến tạo dư địa phát triển mới từ chính sức ép của thực tiễn.

Các số liệu quý I cho thấy nền kinh tế tiếp tục giữ được đà đi lên. GDP tăng 7,83%; cả ba khu vực nông nghiệp, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ cùng tăng trưởng tích cực; xuất nhập khẩu đạt gần 249,5 tỷ USD; thu ngân sách nhà nước ước đạt 829,4 nghìn tỷ đồng; vốn FDI đăng ký đạt 15,2 tỷ USD; số doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường cao hơn số rút lui.

Đáng chú ý, 23/34 địa phương đạt mức tăng trưởng GRDP từ 8% trở lên, trong đó có 4 địa phương tăng trưởng hai con số. Những kết quả này khẳng định nền kinh tế vẫn đang giữ được sức chống chịu, niềm tin thị trường chưa bị suy giảm và các động lực phát triển vẫn còn dư địa để khai mở mạnh hơn.

Nhưng điều đáng chú ý hơn ở phiên họp này là cách Chính phủ nhìn nhận kết quả trong mối quan hệ với những điểm nghẽn đang tồn tại. Tăng trưởng quý I tuy cao nhưng chưa đạt kịch bản đề ra; sức ép điều hành kinh tế vĩ mô còn lớn; mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở một số nơi còn bất cập; phân cấp, phân quyền chưa thật triệt để; một bộ phận cán bộ, công chức vẫn mang tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm. Đó là những hạn chế không thể xem nhẹ, bởi nếu không được xử lý dứt điểm, chính chúng sẽ làm giảm hiệu lực điều hành, bào mòn niềm tin thực thi và làm chậm tốc độ chuyển hóa chủ trương thành kết quả cụ thể.

Không để áp lực ngắn hạn cản bước cải cách dài hạn

Phát biểu kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu phải “nắm chắc diễn biến tình hình, phản ứng chính sách chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, biến nguy thành cơ, khó khăn, thách thức thành cơ hội”.

Phát biểu này không chỉ mang ý nghĩa chỉ đạo tình thế, mà phản ánh rõ một tư duy điều hành phát triển: càng trong bối cảnh bất định, càng phải giữ vững bản lĩnh, càng phải chủ động xoay chuyển trạng thái, càng phải biến sức ép bên ngoài thành động lực cải cách bên trong.

Từ đó, thông điệp “biến khó khăn, thách thức thành cơ hội tái cơ cấu nền kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh” cần được hiểu như một mệnh lệnh hành động đối với toàn bộ hệ thống. Không thể chỉ trông vào phục hồi theo quán tính. Không thể chỉ kỳ vọng vào tăng trưởng theo chiều rộng.

Cũng không thể tiếp tục để nguồn lực bị giam giữ trong thủ tục hành chính rườm rà, trong các dự án tồn đọng kéo dài, trong cơ chế phối hợp thiếu dứt khoát và trong tâm lý sợ sai của bộ máy thực thi. Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng cao, trước hết phải giải phóng được năng lực tổ chức thực hiện.

Chính vì vậy, hàng loạt nhiệm vụ được nêu ra tại phiên họp đều xoáy vào những khâu then chốt: giữ vững ổn định vĩ mô; phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ và tài khóa; thúc đẩy giải ngân đầu tư công đạt 100%; kích cầu tiêu dùng nội địa; mở rộng thị trường xuất khẩu; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo; xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng; khẩn trương hoàn thiện thể chế và cắt giảm mạnh thủ tục hành chính. Cấu trúc điều hành như vậy cho thấy Chính phủ đang lựa chọn cách đi vào tận gốc vấn đề, lấy cải cách thể chế, đầu tư công và động lực tăng trưởng mới làm trụ cột cho mục tiêu phát triển.

Lấy hiệu quả thực thi làm thước đo của bộ máy

Một điểm nhấn rất rõ của phiên họp là yêu cầu siết chặt kỷ luật hành chính và nâng cao hiệu quả phục vụ. Mục tiêu cắt giảm 50% thời gian giải quyết, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024, đồng thời bảo đảm cấp bộ chỉ thực hiện dưới 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý, là chỉ dấu cho thấy quyết tâm chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ. Đây không chỉ là biện pháp kỹ thuật hành chính, mà là yêu cầu chính trị đối với bộ máy công quyền trong giai đoạn phát triển mới.

Một nền kinh tế muốn tăng tốc không thể vận hành trên nền hành chính chậm chạp. Một môi trường đầu tư muốn lành mạnh không thể chấp nhận tình trạng đùn đẩy, vòng vo, kéo dài thời gian xử lý.

Một mục tiêu tăng trưởng lớn càng không thể đặt trên nền thực thi phân tán, thiếu trách nhiệm. Bởi vậy, khi Thủ tướng yêu cầu “làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó”, đó không chỉ là lời nhắc về tác phong công vụ, mà là đòi hỏi về chất lượng quản trị quốc gia trong điều kiện cạnh tranh phát triển ngày càng gay gắt.

Điều đáng ghi nhận là trong toàn bộ mạch chỉ đạo, Chính phủ tiếp tục đặt con người ở vị trí trung tâm của phát triển. Từ nhà ở xã hội, y tế, giáo dục, việc làm, thu nhập đến truyền thông chính sách, toàn bộ nhiệm vụ được triển khai đều hướng đến mục tiêu phục vụ nhân dân, củng cố đồng thuận xã hội và tăng cường niềm tin vào hiệu lực điều hành.

Phát biểu của Thủ tướng rằng phải bảo đảm để “tất cả mọi công dân đều được phát huy năng lực, sở trường của mình một cách cao nhất” đã khẳng định rõ: tăng trưởng chỉ có ý nghĩa khi gắn với tiến bộ, công bằng và chất lượng sống của người dân.

Từ phiên họp này, yêu cầu đặt ra cho các bộ, ngành, địa phương là rất rõ: giữ chắc ổn định vĩ mô, đẩy nhanh cải cách, tháo gỡ điểm nghẽn, siết kỷ luật thực thi và lấy hiệu quả phục vụ làm chuẩn mực hành động.

Chỉ khi bộ máy hành động thống nhất, quyết liệt và có trách nhiệm; chỉ khi nguồn lực được khơi thông và niềm tin được củng cố; mục tiêu tăng trưởng hai con số mới thực sự có nền tảng để hiện thực hóa.