Quy định mới về Văn phòng đăng ký đất đai: Rõ trách nhiệm, tăng minh bạch

Theo đó, VPĐKĐĐ trở thành đầu mối chuyên trách từ cấp tỉnh tới cơ sở trong đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận và quản lý dữ liệu đất đai, hướng tới mục tiêu minh bạch thông tin, rõ trách nhiệm và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

VPĐKĐĐ - Đầu mối chuyên trách về đăng ký và thông tin đất đai

VPĐKĐĐ là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh, được giao làm đầu mối thực hiện: đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; đo đạc, chỉnh lý, lập bản đồ địa chính; xây dựng, quản lý, vận hành và khai thác hệ thống thông tin đất đai; cung cấp dịch vụ công về đất đai và hỗ trợ quản lý nhà nước trên địa bàn toàn tỉnh.

Việc xác định rõ vị trí pháp lý và chức năng này giúp tập trung dữ liệu đất đai về một đầu mối, giảm phân tán, tạo nền tảng cho việc hiện đại hóa, số hóa công tác đăng ký và quản lý đất đai.

Quy định mới đã chuẩn hóa hệ thống nhiệm vụ của VPĐKĐĐ theo các nhóm chính, trong đó nhiệm vụ về đăng ký và cấp Giấy chứng nhận sẽ thực hiện đăng ký đất đai đối với đất Nhà nước giao quản lý; đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; đăng ký biến động; cấp và chỉnh lý Giấy chứng nhận. Đây là khâu trực tiếp liên quan đến quyền lợi của người sử dụng đất, đồng thời là căn cứ kiểm soát chất lượng giải quyết hồ sơ.

Về kỹ thuật đo đạc, bản đồ, hồ sơ địa chính thực hiện đo đạc, chỉnh lý, lập bản đồ địa chính, trích lục; kiểm tra mảnh trích đo; xác nhận sơ đồ tài sản gắn liền với đất; lập, chỉnh lý, cập nhật, quản lý hồ sơ địa chính; quản lý việc sử dụng phôi Giấy chứng nhận. Tập trung các nhiệm vụ này vào VPĐKĐĐ giúp thống nhất số liệu bản đồ, hồ sơ, tránh chồng chéo.

Đối với nhiệm vụ về dữ liệu và thông tin đất đai thực hiện công tác cập nhật, chỉnh lý, đồng bộ và khai thác dữ liệu đất đai; thống kê, kiểm kê đất đai; lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất; cung cấp hồ sơ, bản đồ, thông tin, số liệu đất đai, tài sản gắn liền với đất cho tổ chức, cá nhân theo quy định. Đây là nền tảng để hình thành cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất, phục vụ quản lý và nhu cầu tra cứu chính đáng của xã hội.

Còn về bảo đảm giao dịch tiếp tục thực hiện công tác đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch tín dụng, mua bán, chuyển nhượng, góp vốn bằng đất đai.

Cùng với đó, Văn phòng thu phí, lệ phí và các khoản thu từ dịch vụ công về đất đai; quản lý viên chức, người lao động, tài chính, tài sản; thực hiện chế độ báo cáo theo quy định.

Tổ chức bộ máy và cơ chế tài chính VPĐKĐĐ linh hoạt hơn

Về tổ chức, VPĐKĐĐ có các phòng chuyên môn và các Chi nhánh đặt tại đơn vị hành chính cấp huyện hoặc theo khu vực. Chi nhánh thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của VPĐKĐĐ theo phân công; có thể thành lập phòng chuyên môn nếu đáp ứng điều kiện luật định. Cả VPĐKĐĐ và Chi nhánh đều có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, được mở tài khoản và hoạt động theo cơ chế đơn vị sự nghiệp công lập, hạch toán theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Điều này bảo đảm vừa thống nhất chuyên môn, vừa linh hoạt trong tổ chức tại cơ sở.

Về tài chính, nguồn thu của VPĐKĐĐ và Chi nhánh gồm: kinh phí từ ngân sách nhà nước bảo đảm theo quy định đối với đơn vị sự nghiệp công lập và nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp như phí, lệ phí, giá dịch vụ công về đất đai và các khoản thu hợp pháp khác.

Đối với thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận, Văn phòng thu phí thẩm định hồ sơ; các công đoạn khác được tính theo giá dịch vụ công do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành. Các khoản chi hoạt động, cơ chế tự chủ tài chính được thực hiện theo quy định chung. Kinh phí cho cập nhật, đồng bộ, khai thác dữ liệu đất đai và vận hành hệ thống thông tin đất đai chủ yếu từ ngân sách địa phương và các nguồn hợp pháp khác. Cách thiết kế này tạo điều kiện để đầu tư hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ công, đồng thời minh bạch chi phí người dân phải nộp.

Nhìn tổng thể, các quy định mới về VPĐKĐĐ không chỉ sắp xếp lại bộ máy mà còn đặt nền tảng cho một thiết chế chuyên nghiệp, nắm giữ và vận hành hệ thống dữ liệu đất đai của địa phương. Khi vị trí, chức năng, nhiệm vụ, tổ chức và cơ chế tài chính đã rõ, yêu cầu đặt ra là các địa phương chủ động kiện toàn tổ chức, chuẩn hóa đội ngũ, đầu tư hạ tầng số, thực hiện nghiêm quy trình nghiệp vụ.

Triển khai hiệu quả những quy định này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, phòng ngừa tiêu cực, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững trên địa bàn.