Thể chế rõ ‘cơ chế đặc biệt về nhập quốc tịch’ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị
Thứ ba, 29/04/2025 - 07:57
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam được xây dựng nhằm thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng trong tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho người nước ngoài, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài khi thực hiện thủ tục nhập/trở lại quốc tịch Việt Nam.
Ngày 28/4, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 44, Ủy
ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số
điều của Luật Quốc tịch Việt Nam.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật. (Ảnh: Cổng TTĐTQH)
Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Tư
pháp Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh sự cần thiết ban hành Luật nhằm thể chế hóa các
chủ trương, chính sách của Đảng (Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26/3/2004 của Bộ
Chính trị; Chỉ thị số 45- CT/TW ngày 19/5/2015, Kết luận số 12-KL/TW ngày
12/8/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác người Việt Nam ở nước ngoài
và Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển
khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển số quốc gia); tạo điều kiện thuận
lợi hơn nữa cho người nước ngoài, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài khi thực
hiện thủ tục nhập/trở lại quốc tịch Việt Nam. Qua đó, góp phần tăng cường khối
đại đoàn kết, thúc đẩy chính sách hòa hợp dân tộc và thu hút nguồn nhân lực chất
lượng cao đóng góp vào sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Quan điểm xây dựng Luật là bám sát các chủ trương, đường
lối của Đảng liên quan đến đổi mới tư duy xây dựng pháp luật nói chung, pháp luật
về quốc tịch nói riêng. Bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất, chặt
chẽ, toàn diện của Đảng trong quá trình xây dựng Luật; tiếp tục thực hiện chủ
trương đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và tăng cường quản lý nhà nước về
quốc tịch. Đồng thời tiếp tục duy trì nguyên tắc một quốc tịch Việt Nam. Tập
trung rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định giải quyết những vướng mắc, bất cập
lớn, cơ bản, mang tính phổ quát, thực sự là “điểm nghẽn” cần phải tháo gỡ trong
thực tiễn.
Quang cảnh Phiên họp. (Ảnh: Cổng TTĐTQH)
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh, dự thảo Luật
tập trung vào 2 chính sách lớn, cụ thể:
Chính sách 1: Sửa đổi, bổ sung một số quy định liên
quan đến việc nhập quốc tịch Việt Nam nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các trường
hợp có cha đẻ hoặc mẹ đẻ hoặc ông bà nội hoặc ông bà ngoại là công dân Việt
Nam; nhà đầu tư, nhà khoa học, chuyên gia nước ngoài... được nhập quốc tịch Việt
Nam.
Chính sách 2: Sửa đổi, bổ sung một số quy định liên
quan đến việc trở lại quốc tịch Việt Nam nhằm tạo điều kiện cho các trường hợp
đã mất quốc tịch Việt Nam được trở lại quốc tịch Việt Nam.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung gồm 3 Điều; sửa đổi, bổ
sung nội dung của 19/44 điều, bãi bỏ 1 điều của Luật Quốc tịch Việt Nam. Trong
đó, sửa đổi, bổ sung quy định về nhập quốc tịch Việt Nam như sửa đổi quy định tại
khoản 1 Điều 19 theo hướng đối với người chưa thành niên có cha hoặc mẹ là công
dân Việt Nam thì không cần đáp ứng điều kiện “có năng lực hành vi dân sự đầy đủ”.
Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về trở lại quốc tịch Việt Nam như sửa đổi,
bổ sung khoản 5 Điều 23 theo hướng “Người xin trở lại quốc tịch Việt Nam được
giữ quốc tịch nước ngoài nếu đáp ứng các điều kiện do Chính phủ quy định và được
Chủ tịch nước cho phép” và giao Chính phủ quy định điều kiện cụ thể.
Tiếp tục nghiên cứu các điều kiện nhập quốc tịch Việt Nam mà được giữ quốc tịch nước ngoài
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật
và Tư pháp (UBPLTP) của QH Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, UBPLTP tán thành sự cần thiết
ban hành Luật với những lý do nêu tại Tờ trình của Chính phủ. Nội dung dự thảo
Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng được đề ra tại Nghị quyết
số 36-NQ/TW, Chỉ thị số 45-CT/TW và Kết luận số 12-KL/TW của Bộ Chính trị, tuy
nhiên, chưa thể chế rõ “cơ chế đặc biệt về nhập quốc tịch” theo Nghị quyết số
57-NQ/TW của Bộ Chính trị để thu hút, trọng dụng các nhà khoa học, chuyên gia đầu
ngành là người Việt Nam ở nước ngoài.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo thẩm tra. (Ảnh: Cổng TTĐTQH)
Chủ nhiệm UBPLTP cho biết, nội dung dự thảo Luật cơ bản
phù hợp với quy định của Hiến pháp năm 2013. UBPLTP cho rằng, các quy định
trong dự thảo Luật sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để xem xét, quyết định cho
phép người Việt Nam ở nước ngoài được nhập quốc tịch, trở lại quốc tịch Việt
Nam, được hưởng các quyền của công dân Việt Nam. Vì vậy, để bảo đảm đúng tinh
thần tại khoản 2 Điều 14 của Hiến pháp, đa số ý kiến trong UBPLTP đề nghị quy định
cụ thể trong dự thảo Luật mà không giao Chính phủ quy định điều kiện người nhập
quốc tịch, trở lại quốc tịch Việt Nam mà được giữ quốc tịch nước ngoài tại khoản
3 Điều 19, khoản 5 Điều 23 của dự thảo Luật. Có ý kiến tán thành giao Chính phủ
quy định các nội dung này như dự thảo Luật để bảo đảm linh hoạt và có thể thay
đổi khi có yêu cầu mới về đối ngoại, chủ quyền quốc gia.
Qua thảo luận, đa số các thành viên UBTVQH tán thành với
sự cần thiết ban hành Luật này và tán thành việc thông qua Luật theo quy trình,
thủ tục rút gọn. Hồ sơ dự án Luật đảm bảo đủ điều kiện theo quy định của Luật
Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Các ý kiến cũng tham gia góp ý về sự phù hợp với chủ
trương, đường lối của Đảng, về tính hợp hiến, hợp pháp của dự thảo Luật; về
quan hệ giữa Nhà nước và công dân (khoản 5 Điều 5, khoản 6 Điều 5); về điều kiện
người nhập trở lại quốc tịch Việt Nam mà được giữ quốc tịch nước ngoài; về các
điều kiện được nhập quốc tịch Việt Nam mà được giữ quốc tịch nước ngoài...
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Khắc Định
nêu rõ, UBTVQH đánh giá cao Chính phủ, Bộ Tư pháp đã khẩn trương, trách nhiệm
cao trong thời gian ngắn chuẩn bị xây dựng hồ sơ, tài liệu dự án Luật sửa đổi,
bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam kỹ lưỡng, cơ bản đảm bảo đầy đủ
các điều kiện theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đồng
thời phối hợp chặt chẽ với UBPLTP trong quá trình nghiên cứu, chuẩn bị Báo cáo
thẩm tra. Báo cáo thẩm tra thể hiện rõ ràng, đầy đủ, toàn diện các khía cạnh và
thể hiện rõ quan điểm của cơ quan thẩm tra về từng nội dung của dự thảo Luật.
UBTVQH thống nhất về sự cần thiết ban hành Luật và đề
xuất của Chính phủ về việc trình QH cho ý kiến, thông qua theo quy trình rút gọn
tại Kỳ họp thứ 9. Đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, thể hiện rõ hơn trong
Tờ trình và dự thảo Luật về thể chế hóa nội dung “cơ chế đặc biệt về nhập quốc
tịch” theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Về điều kiện người nhập trở lại quốc tịch Việt Nam mà
được giữ quốc tịch nước ngoài, UBTVQH đề nghị quy định ngay trong Luật một số
điều kiện cơ bản mang tính nguyên tắc và giao cho Chính phủ quy định chi tiết
các điều kiện đó, gồm cả các trường hợp đặc biệt, đảm bảo vừa thể hiện rõ ràng,
minh bạch, vừa thể hiện sự phân cấp linh hoạt, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Về quy định điều kiện chỉ có một quốc tịch là quốc tịch
Việt Nam đối với người ứng cử, UBTVQH thống nhất cả 3 đối tượng mà Chính phủ đề
xuất; tuy nhiên đề nghị và thống nhất với ý kiến của UBPLTP là tiếp tục rà
soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để bảo
đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật.
Liên quan đến khoản 6 vào Điều 5 của Luật Quốc tịch Việt
Nam về nội dung “Quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền Việt Nam về một
số vấn đề liên quan đến quốc tịch Việt Nam theo quy định của Luật này không bị
khiếu nại, khiếu kiện”, UBTVQH đề nghị quy định hoặc làm rõ nội hàm của quyết định
về “một số vấn đề” trong điều khoản nêu trên để bảo đảm minh bạch, áp dụng thống
nhất.
Về các điều kiện được nhập quốc tịch Việt Nam mà được
giữ quốc tịch nước ngoài, UBTVQH thống nhất nội dung như Chính phủ trình nhưng
đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo báo cáo Chính phủ để tiếp tục nghiên cứu, bổ
sung một số trường hợp mà Cơ quan chủ trì thẩm tra đề xuất.
(PLPT) - Lớp tập huấn tại Điện Biên không chỉ cập nhật các quy định mới về đất đai, lao động, việc làm mà còn góp phần chuẩn hóa đội ngũ tư vấn, hòa giải ở cơ sở, tăng hiệu quả đưa pháp luật vào cuộc sống.
(PLPT) - Lần đầu tiên tỉnh Nghệ An tổ chức Festival Du lịch Cửa Lò với quy mô lớn, kéo dài xuyên suốt năm 2026. Sự kiện được kỳ vọng tạo cú hích mạnh mẽ, quảng bá hình ảnh du lịch biển hiện đại, thân thiện, đồng thời khẳng định vị thế “Đô thị du lịch sạch ASEAN” của Cửa Lò trên bản đồ khu vực.
Chiều nay (1/4), Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam chủ trì cuộc họp với lãnh đạo, đại diện một số bộ, ngành chức năng và hai địa phương là TPHCM và Đà Nẵng về hoàn thiện dự thảo Quy chế hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam.
(PLPT) Bài viết phân tích chất lượng phản biện xã hội của Hội Luật gia Việt Nam trong bối cảnh đổi mới quản trị quốc gia và hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp theo hướng chuyên nghiệp hóa, chuẩn hóa và tăng cường tính kết nối chính sách, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả phản biện xã hội trong bối cảnh hiện nay.
(PLPT) - Việc nâng cao nhận thức, kỹ năng và nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác bồi thường nhà nước không chỉ góp phần bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người bị thiệt hại, mà còn tăng hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, đưa các quy định về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước đi vào thực tiễn sâu hơn, thực chất hơn.
(PLPT) - Việc tiếp tục sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản đang được đặt vào đúng vị trí của một nhiệm vụ trọng tâm về hoàn thiện thể chế, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, đơn giản hóa thủ tục, tăng nguồn cung và định hướng thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, minh bạch, bền vững hơn trong giai đoạn mới.
(PLPT) - Theo số liệu tổng hợp từ Ủy ban bầu cử tỉnh Hà Tĩnh, tính đến 11h30 ngày 15/3, toàn tỉnh đã có 884.168/968.365 cử tri tham gia bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, đạt tỷ lệ 91,31%. Trong đó, có 50/69 xã, phường có tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu đạt trên 90%.
(PLPT) - Hội thảo mở màn AMS 2026 đã đặt ra một vấn đề nóng của thực tiễn pháp lý hiện nay: tranh chấp chuỗi ngày càng phức tạp, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động phòng ngừa rủi ro ngay từ gốc.