Pháp luật quốc tế

Toà án tối cao Mỹ ấn định thời gian xét xử vụ kiện đối với chính sách áp thuế của chính quyền Tổng thống Trump

Ninh Gia Thứ tư, 10/09/2025 - 16:46

(PLPT) - Vụ kiện chống lại chính sách thuế quan của chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump chủ yếu dựa trên việc giải thích Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977.

Vụ kiện tại Tòa án Tối cao Mỹ về thuế quan không chỉ là một cuộc chiến pháp lý đơn thuần giữa chính phủ và các doanh nghiệp. Nó còn phản ánh cuộc tranh luận sâu sắc về phạm vi quyền lực của tổng thống trong các vấn đề kinh tế và thương mại. Đây là một trong những vụ án hiếm hoi mà quyền hạn của người đứng đầu chính phủ được đặt lên bàn cân trước các thẩm phán Tòa án Tối cao.

Các mức thuế quan này đã tác động mạnh mẽ đến các ngành công nghiệp của Mỹ. Chẳng hạn, một số công ty đã phải chịu chi phí cao hơn cho các linh kiện nhập khẩu, dẫn đến việc tăng giá sản phẩm cuối cùng cho người tiêu dùng.

Chính sách đơn phương áp dụng mức thuế mới của chính quyền Tổng thống Trump đang phải đối mặt với những phản đối mạnh mẽ từ trong nước.

Ngược lại, một số ngành sản xuất trong nước đã được hưởng lợi nhờ giảm sự cạnh tranh từ hàng hóa nhập khẩu giá rẻ. Phán quyết của Tòa án Tối cao sẽ định đoạt số phận của hàng trăm tỷ đô la Mỹ tiền thuế đã thu và có thể buộc chính phủ phải hoàn trả lại cho các công ty bị ảnh hưởng.

Vụ kiện xoay quanh Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977. Các luật sư đại diện cho các công ty khởi kiện, bao gồm các nhà nhập khẩu, đã lập luận rằng chính quyền Trump đã diễn giải sai Đạo luật này. Họ khẳng định rằng IEEPA chỉ cho phép tổng thống điều chỉnh các giao dịch kinh tế trong trường hợp khẩn cấp, nhưng không bao gồm quyền áp đặt thuế quan. Họ nhấn mạnh rằng quyền đánh thuế là một đặc quyền của Quốc hội theo Hiến pháp Mỹ, và việc tổng thống tự ý áp đặt thuế quan đã đi ngược lại nguyên tắc phân chia quyền lực.

Trong khi đó, đội ngũ pháp lý của chính phủ đã bảo vệ quan điểm rằng IEEPA trao cho tổng thống quyền hạn rộng lớn để đối phó với các mối đe dọa kinh tế và an ninh quốc gia, bao gồm cả quyền áp thuế. Họ lập luận rằng thâm hụt thương mại và các hoạt động kinh tế không công bằng của một số quốc gia khác đã tạo ra một "mối đe dọa bất thường và đặc biệt" đủ để kích hoạt các biện pháp này.

Với việc Tòa án Tối cao ấn định thời điểm xét xử vào tuần đầu tiên của tháng 11, các bên liên quan và giới phân tích đang theo dõi sát sao vụ việc.

Các chuyên gia đã đưa ra nhận định với hai kịch bản chính có thể xảy ra. Trong trường hợp Tòa án Tối cao ra phán quyết chống lại chính phủ, điều này sẽ tạo ra một tiền lệ pháp lý quan trọng, giới hạn đáng kể quyền lực của tổng thống trong việc sử dụng các đạo luật khẩn cấp để áp thuế. Chính phủ sẽ phải hoàn trả lại hàng tỷ đô la tiền thuế cho các doanh nghiệp, gây ra một sự xáo trộn lớn về tài chính và chính sách thương mại.

Tuy nhiên nếu Tòa án Tối cao ủng hộ chính phủ thì quyền lực của tổng thống trong các vấn đề kinh tế và thương mại sẽ được củng cố, mở ra khả năng các tổng thống tương lai có thể sử dụng IEEPA để áp đặt thuế quan một cách dễ dàng hơn. Điều này có thể thay đổi cục diện chính sách đối ngoại và kinh tế của Mỹ.

Cuộc chiến pháp lý này không chỉ là một thách thức đối với các chính sách thương mại hiện hành mà còn là một bài kiểm tra đối với Hiến pháp Mỹ trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Cùng chuyên mục

Liên minh châu Âu siết trách nhiệm pháp lý của các nền tảng thương mại điện tử

Liên minh châu Âu siết trách nhiệm pháp lý của các nền tảng thương mại điện tử

Pháp luật quốc tế -  2 ngày trước

(PLPT) - Sau gần hai năm điều tra, Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định phạt nền tảng thương mại điện tử Temu 200 triệu euro vì không thực hiện đầy đủ các biện pháp ngăn chặn việc bán hàng hóa bất hợp pháp. Vụ việc được xem là động thái mới nhất trong quá trình EU siết chặt trách nhiệm của các nền tảng số theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (Digital Services Act - DSA)

Khi người Mỹ bắt đầu hỏi ChatGPT thay vì thuê luật sư

Khi người Mỹ bắt đầu hỏi ChatGPT thay vì thuê luật sư

Pháp luật quốc tế -  1 tuần trước

(PLPT) - Từ việc tự soạn đơn khởi kiện, soạn hồ sơ tranh chấp bảo hiểm cho đến thủ tục ly hôn, chi phí pháp lý ngày càng đắt đỏ đang khiến nhiều người Mỹ tìm đến ChatGPT, Grok và các công cụ trí tuệ nhân tạo khác để giải quyết các vấn đề pháp lý của mình. Tuy nhiên, xu hướng này cũng làm dấy lên những tranh cãi mới về ranh giới giữa công nghệ và hoạt động hành nghề luật, trong bối cảnh chính OpenAI khẳng định ChatGPT không phải luật sư, còn nhiều hãng luật lớn lại đang phát triển các công cụ AI dành riêng cho giới hành nghề pháp lý.

Hàng tỷ USD tiền hoàn thuế và cuộc chiến thủ tục của doanh nghiệp Mỹ

Hàng tỷ USD tiền hoàn thuế và cuộc chiến thủ tục của doanh nghiệp Mỹ

Pháp luật quốc tế -  2 tuần trước

(PLPT) - Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên vô hiệu nhiều mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt, chính quyền Mỹ đã khởi động chương trình hoàn thuế quy mô hàng trăm tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu. Tuy nhiên, với nhiều doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ, việc đòi lại số tiền này đang trở thành một cơn ác mộng thủ tục.

Nhật Bản sử dụng AI và mạng xã hội để siết quản lý lao động nước ngoài bất hợp pháp

Nhật Bản sử dụng AI và mạng xã hội để siết quản lý lao động nước ngoài bất hợp pháp

Pháp luật quốc tế -  3 tuần trước

(PLPT) - Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản có kế hoạch sử dụng mạng xã hội để tăng cường các nỗ lực trấn áp người nước ngoài cư trú quá hạn hoặc làm việc bất hợp pháp.

Lần đầu tiên Australia dẫn độ người bị truy nã về Việt Nam

Lần đầu tiên Australia dẫn độ người bị truy nã về Việt Nam

Pháp luật quốc tế -  3 tuần trước

(PLPT) - Australia lần đầu tiên thực hiện dẫn độ một người bị truy nã về Việt Nam để phục vụ điều tra và xét xử, vụ việc được đánh giá là dấu mốc đáng chú ý trong hợp tác pháp luật và thực thi pháp luật xuyên biên giới giữa hai nước.

Thuế quan của ông Trump bị tuyên vô hiệu và những hệ quả chưa từng có tiền lệ

Thuế quan của ông Trump bị tuyên vô hiệu và những hệ quả chưa từng có tiền lệ

Pháp luật quốc tế -  3 tuần trước

(PLPT) - Phán quyết vô hiệu hóa nhiều mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt đang kéo theo một dạng tranh chấp mới tại Mỹ: người tiêu dùng kiện doanh nghiệp vì không hoàn trả phần chi phí được cho là phát sinh từ các mức thuế này.

BRICS lộ khó khăn đồng thuận sau mở rộng thành viên

BRICS lộ khó khăn đồng thuận sau mở rộng thành viên

Pháp luật quốc tế -  3 tuần trước

(PLPT) - Hội nghị Ngoại trưởng BRICS tại Ấn Độ đã không thể đưa ra tuyên bố chung do bất đồng liên quan xung đột Iran và tình hình Trung Đông, cho thấy những khác biệt ngày càng rõ trong nội bộ khối sau quá trình mở rộng thành viên.

EU siết quy định bảo vệ nguồn nước

EU siết quy định bảo vệ nguồn nước

Pháp luật quốc tế -  4 tuần trước

(PLPT) - Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức áp dụng các quy định mới nhằm tăng cường bảo vệ nguồn nước, bổ sung nhiều chất ô nhiễm vào diện giám sát và kiểm soát chặt chẽ hơn, trong đó có PFAS — nhóm hóa chất tổng hợp khó phân hủy, còn được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” — cùng vi nhựa và dược phẩm.