Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập Toà án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế

Theo Kết luận của Bộ Chính trị, sẽ thành lập 01 Toà án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế thuộc hệ thống Toà án nhân dân, đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tòa án này có nhiệm vụ giải quyết các tranh chấp, yêu cầu phát sinh từ hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế.

Toà án chuyên biệt được định hướng tổ chức theo mô hình hiện đại, chuyên nghiệp, tiên tiến, phù hợp chuẩn mực và thông lệ quốc tế. Chức năng trọng tâm là giải quyết các tranh chấp, yêu cầu liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Trung tâm tài chính quốc tế; trên cơ sở điều kiện cho phép, sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng thẩm quyền để Toà án chuyên biệt có thể xem xét các tranh chấp, yêu cầu khác phát sinh tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Kết luận của Bộ Chính trị cũng nhấn mạnh yêu cầu thiết kế cơ chế giải quyết tranh chấp đặc thù, vượt trội, tương thích với chuẩn mực và thông lệ quốc tế nhưng vẫn bảo đảm phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam. Đây được coi là yếu tố then chốt để tăng cường niềm tin của nhà đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp trong và ngoài nước khi tham gia hoạt động tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Một điểm đáng chú ý trong Kết luận là chủ trương mở rộng nguồn bổ nhiệm thẩm phán xét xử tại Toà án chuyên biệt. Theo đó, thẩm phán Toà án chuyên biệt có thể là người nước ngoài hoặc người Việt Nam, miễn đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.

Chủ trương này nhằm tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, có kinh nghiệm thực tiễn phong phú về giải quyết tranh chấp tài chính – thương mại quốc tế, am hiểu luật pháp và thông lệ quốc tế, qua đó nâng cao chất lượng xét xử, tăng sức cạnh tranh của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam so với các trung tâm trong khu vực.

Đối với công tác kiểm sát, Bộ Chính trị kết luận Viện Kiểm sát nhân dân không tham gia kiểm sát hoạt động của Toà án chuyên biệt. Đối với các vụ việc liên quan đến lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước, thẩm quyền giải quyết sẽ thuộc Toà án nhân dân theo quy định của pháp luật hiện hành.

Đảng uỷ Toà án nhân dân tối cao được giao nghiên cứu, đề xuất phương án xử lý, cơ chế giải quyết những khó khăn, vướng mắc, cũng như các vấn đề có thể gây bất lợi cho Việt Nam phát sinh trong hoạt động của Toà án chuyên biệt, bảo đảm giữ vững chủ quyền, lợi ích quốc gia nhưng vẫn tôn trọng cam kết, thông lệ quốc tế.

Để thể chế hoá chủ trương của Bộ Chính trị, Đảng uỷ Quốc hội và Đảng uỷ Toà án nhân dân tối cao được giao lãnh đạo, chỉ đạo việc nghiên cứu, xây dựng và trình Quốc hội ban hành Luật Toà án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế. Đây sẽ là cơ sở pháp lý cao nhất quy định về tổ chức, thẩm quyền, trình tự, thủ tục tố tụng và các cơ chế đặc thù của Toà án chuyên biệt, bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch và khả thi trong tổ chức thực hiện.

Cùng với đó, các cấp uỷ, tổ chức đảng được yêu cầu căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để lãnh đạo, chỉ đạo việc thành lập, tổ chức hoạt động Toà án chuyên biệt, đồng bộ với lộ trình triển khai Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng theo chủ trương của Bộ Chính trị.

Bộ Chính trị giao Đảng uỷ Toà án nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức triển khai thực hiện các nội dung của Đề án và Kết luận; kịp thời tổng hợp, báo cáo những khó khăn, vướng mắc phát sinh để cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo đúng quy định.

Việc Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập Toà án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tư pháp, tạo lập môi trường pháp lý minh bạch, an toàn, thân thiện với nhà đầu tư.

Khi được triển khai đồng bộ cùng các chính sách phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, Toà án chuyên biệt được kỳ vọng sẽ trở thành “điểm tựa pháp lý” quan trọng, góp phần thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, thúc đẩy phát triển dịch vụ tài chính, từng bước khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ các trung tâm tài chính trong khu vực và thế giới.