Ninh Bình: Tăng cường trợ giúp pháp lý cho người nghèo và đối tượng yếu thế

Hội nghị này nằm trong khuôn khổ Dự án "Tăng cường trợ giúp pháp lý cho người nghèo và đối tượng yếu thế” do Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ từ nguồn Quỹ Phát triển xã hội Nhật Bản (JSDF).

Chủ trì Hội nghị tập huấn bà Vũ Thị Hường – Phó Cục trưởng Cục PBPL và TGPL (Bộ Tư pháp). Tham dự Hội nghị có ông Nguyễn Văn Việt - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Ninh Bình; các Phòng chuyên môn của Sở Tư pháp Ninh Bình; Chuyên viên trợ giúp pháp lý của Trung tâm TGPL nhà nước các tỉnh, thành phố: Ninh Bình, Điện Biên, Quảng Trị, Hà Nội, Nghệ An, Quảng Ninh, Đồng Tháp, Thanh Hóa, Sóc Trăng, Lạng Sơn, Hải Phòng, Hồ Chí Minh, Phú Thọ, Hưng Yên, Lào Cai.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Vũ Thị Hường – Phó Cục trưởng Cục PBPL và TGPL nhấn mạnh: Nâng cao năng lực cho đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý (TGPL) là vấn đề thu hút kể từ khi Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 có hiệu lực đến nay, công tác đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý luôn là nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt của Bộ, Ngành Tư pháp và các cơ quan hữu quan. Đây không chỉ là minh chứng cho những chuyển biến tích cực trong hoạt động trợ giúp pháp lý, mà còn là yếu tố quan trọng để tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tố tụng nói chung và trợ giúp pháp lý trong tố tụng nói riêng. Tiêu chí đánh giá, quy trình đánh giá và hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý thành công là những nội dung góp phần bảo đảm công tác đánh giá vụ việc trợ giúp pháp lý thành công được thực hiện thống nhất, khách quan và thực chất.

Bà Hường khẳng định, trong bối chúng ta đang đẩy mạnh cảnh cải cách thể chế và cải cách thủ tục hành chính, việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng công tác đánh giá vụ chất lượng việc trợ giúp pháp lý và đánh giá hiệu quả để xác định vụ việc thành công càng có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động và vai trò của trợ giúp pháp lý trong xã hội, củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống pháp luật và cơ quan thực thi pháp luật.

Tuy nhiên, thực tế thời gian qua cho thấy, việc đánh giá vụ việc trợ giúp pháp lý thành công, trong đó có việc xây dựng hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý ở một số địa phương vẫn còn có những hạn chế, lúng túng. Tại Hội nghị, nhiều đại biểu phản ánh rằng cách thức tổ chức công tác đánh giá vụ việc thành công, việc lập và hoàn thiện hồ sơ vụ việc thành công giữa các địa phương còn có sự khác biệt đáng kể; chưa có tính thống nhất trên phạm vi toàn quốc, cách hiểu và cách áp dụng không đồng bộ. Một số địa phương còn lúng túng trong việc xác định các tiêu chí thành công và tổ chức đánh giá vụ việc trợ giúp pháp lý đối với từng loại vụ việc trợ giúp pháp lý cụ thể.

Từ thực tiễn nêu trên, bà Vũ Thị Hường khẳng định rằng việc tổ chức Hội nghị tập huấn xây dựng hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý thành công là hoạt động hết sức thiết thực, là dịp để các học viên trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện đánh giá hiệu quả vụ việc trợ giúp pháp lý để xác định vụ việc thành công; đồng thời, thống nhất cách hiểu, cách tiếp cận và phương pháp thực hiện việc đánh giá vụ việc trợ giúp pháp lý thành công, trong đó có việc xây dựng hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý. Góp phần trao quyền pháp lý cho người dân Ninh Bình và cả nước, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa – nơi nhu cầu hỗ trợ ngày càng lớn nhưng khả năng tiếp cận còn hạn chế - có khả năng tiếp cận dịch vụ TGPL có chất lượng.

Hội nghị diễn ra trong một ngày, do ông Võ Vũ Liêm– Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Vĩnh Long trực tiếp trao đổi về các nội dung thiết thực cho người làm công tác trợ giúp pháp lý như các quy định về vụ việc trợ giúp pháp lý thành công, các tiêu chí đánh giá và quá trình đánh giá, cách thức thiết lập hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý thành công… gắn liền với thực tế và tình huống nghiệp vụ cụ thể.

Với phương pháp tập huấn lấy người học làm trung tâm, giảng viên đã đưa ra nhiều tình huống thực tiễn, khuyến khích học viên nghiên cứu, trao đổi và chia sẻ các quan điểm về các vấn đề liên quan đến nội dung tập huấn. Trong đó, hệ thống tiêu chí đánh giá vụ việc trợ giúp pháp lý thành công tại Quyết định 1179 của Bộ Tư pháp được trình bày một cách hệ thống, phân tích trong các tình huống vụ việc cụ thể, giúp cho học viên trao đổi chuyên sâu cả về chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng nghề nghiệp.

Đặc biệt, đối với các vụ việc thuộc lĩnh vực dân sự và hình sự đã thu hút sự quan tâm, thảo luận sôi nổi của các đại biểu. Nhiều đại biểu đã chỉ ra những khó khăn, vướng mắc trong quá trình áp dụng các tiêu chí này; đồng thời phân tích, đưa ra các khuyến nghị, giải pháp xử lý tình huống. Thông qua các tình huống thực tiễn và giả định, các đại biểu đã “chìm” trong những vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng thành công; được trải nghiệm các phong cách đánh giá vụ việc tố tụng khác nhau, cách phân tích và thiết lập hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý, cách trình bày các luận cứ bào chữa hoặc bảo vệ, cũng như phương pháp đánh giá tiêu chí “thành công” của vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng theo đúng quy định.

Không khí Hội nghị trở nên đặc biệt sôi nổi trong phần thảo luận nhóm và thực hành bài tập tình huống, khi các đại biểu chia sẻ những vụ việc thực tế đầy “kịch tính” tại địa phương. Nhiều câu chuyện, nhiều tình huống phản ánh chân thực những khó khăn, trăn trở trong quá trình thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng, đặc biệt là những vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng thành công có sự kết tinh cả về trí tuệ, công sức và những giọt mồ hôi và cả nước mắt của Trợ giúp viên pháp lý.

Với sự vào cuộc của Bộ Tư pháp, chính quyền địa phương và sự nỗ lực của các Trung tâm TGPL nhà nước, trong đó có Trung tâm TGPL tỉnh Ninh Bình và sự hỗ trợ của các tổ chức trong nước và quốc tế, Ninh Bình hướng tới mục tiêu bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiếp cận pháp luật, qua đó góp phần củng cố công bằng xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiếp cận công lý và nâng cao chất lượng đời sống người dân, nhất là người nghèo và nhóm yếu thế.