Thành lập Ban Chỉ đạo triển khai Đề án chuyển đổi số trong tố tụng hình sự và thi hành án hình sự

Tổ chức phối hợp liên ngành, thúc đẩy triển khai đồng bộ

Theo Quyết định, Ban Chỉ đạo là tổ chức phối hợp liên ngành, có chức năng tham mưu, giúp Thủ tướng Chính phủ nghiên cứu, chỉ đạo và điều phối việc triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của Đề án. Ban Chỉ đạo sẽ xử lý những vấn đề quan trọng mang tính liên ngành, bảo đảm tiến độ và hiệu quả thực hiện.

Đứng đầu Ban Chỉ đạo là Đại tướng Lương Tam Quang – Bộ trưởng Bộ Công an, giữ vai trò Trưởng ban. Phó Trưởng ban là Thượng tướng Nguyễn Văn Long. Thành viên Ban Chỉ đạo gồm đại diện lãnh đạo nhiều bộ, ngành, cơ quan trung ương như Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng các đơn vị liên quan.

Việc thành lập Ban Chỉ đạo thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc huy động sức mạnh tổng thể của các cơ quan tư pháp và quản lý nhà nước nhằm triển khai hiệu quả chuyển đổi số trong lĩnh vực tố tụng hình sự – một lĩnh vực đặc thù, nhạy cảm và yêu cầu cao về bảo mật.

Ban Chỉ đạo hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, sử dụng bộ máy hiện có, không làm tăng biên chế. Bộ Công an được giao làm cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm bảo đảm điều kiện hoạt động và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo quy định.

Hoàn thiện cơ chế, bảo đảm kết nối và an toàn dữ liệu

Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ tham mưu, chỉ đạo, đôn đốc và điều phối triển khai toàn diện các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Đề án. Một trong những trọng tâm là rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình nghiệp vụ phục vụ số hóa hồ sơ, ký số và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan.

Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo sẽ chỉ đạo xây dựng và triển khai các chương trình, dự án chuyển đổi số bảo đảm tính kết nối, liên thông giữa các bộ, ngành, tránh trùng lặp, lãng phí nguồn lực. Việc hình thành hệ thống dữ liệu đồng bộ sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, rút ngắn thời gian xử lý vụ việc và giảm thiểu thủ tục hành chính.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, bảo vệ bí mật nhà nước trong suốt quá trình số hóa và khai thác dữ liệu. Ban Chỉ đạo cũng sẽ tổ chức kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Ngoài ra, công tác sơ kết, tổng kết và báo cáo Thủ tướng Chính phủ sẽ được thực hiện thường xuyên nhằm đánh giá hiệu quả và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng thực hiện Đề án.

Hướng tới vận hành toàn trình tố tụng trên môi trường số

Đề án “Chuyển đổi số trong hoạt động tố tụng hình sự và thi hành án hình sự”, được phê duyệt tại Quyết định số 422/QĐ-TTg ngày 10/3/2026, đặt mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ, tài liệu thống nhất, liên thông xuyên suốt toàn bộ các giai đoạn từ điều tra, truy tố, xét xử đến thi hành án.

Theo đó, mỗi ngành, cơ quan sẽ xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu điện tử tập trung phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, đồng thời kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống liên quan. Mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch và bảo đảm tuân thủ pháp luật.

Đề án đặt ra mục tiêu cụ thể đến hết năm 2027: toàn bộ quy trình tố tụng hình sự và thi hành án hình sự sẽ được vận hành trên môi trường số. Trong đó, 100% hồ sơ, tài liệu vụ án đủ điều kiện sẽ được số hóa và quản lý thống nhất dưới dạng hồ sơ điện tử; các văn bản tố tụng được tạo lập và ký số ngay khi ban hành; tài liệu giấy, chứng cứ được số hóa và tích hợp vào hệ thống.

Hồ sơ giấy sẽ chỉ được lưu giữ trong những trường hợp bắt buộc để phục vụ đối chiếu, kiểm tra. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, thời gian mà còn tạo nền tảng cho việc xây dựng nền tư pháp hiện đại, chuyên nghiệp.

Việc triển khai thành công Đề án được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong cải cách tư pháp, góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển Chính phủ số trong giai đoạn mới.