Tháo “nút thắt” Vi Ô Lắk: Mệnh lệnh từ dân sinh và yêu cầu phát triển liên vùng

Từ diễn đàn Quốc hội, đại biểu Đặng Ngọc Huy, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi, đã đặt ra một vấn đề không còn có thể chậm trễ: phải sớm đầu tư nâng cấp đoạn còn lại của Quốc lộ 24, trọng tâm là khu vực đèo Vi Ô Lắk. Đây không chỉ là kiến nghị xuất phát từ thực tiễn đi lại đầy gian nan của người dân vùng phía Tây Quảng Ngãi, mà còn là tiếng nói trách nhiệm đối với một tuyến giao thông giữ vị trí đặc biệt trong không gian phát triển liên vùng.

Theo đại biểu, trong Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quốc lộ 24 không đơn thuần là tuyến đường kết nối phía Đông và phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, mà là trục giao thông chiến lược nối các cảng biển nước sâu miền Trung với vùng nguyên liệu rộng lớn của Tây Nguyên và tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng. Nói cách khác, đây là tuyến hành lang phát triển có ý nghĩa không chỉ về kinh tế, mà còn về quốc phòng, an ninh và tổ chức không gian phát triển quốc gia.

Thế nhưng, nghịch lý đang hiện hữu ở chỗ: trên một tuyến đường mang tính chiến lược như vậy, đoạn từ xã Ba Tơ đến xã Konplong dài khoảng 58km vẫn là điểm nghẽn kéo lùi hiệu quả kết nối. Trong khi hai đầu tuyến đã từng bước được nâng cấp, thì “khúc ruột” ở giữa vẫn nhỏ hẹp, xuống cấp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Đại biểu Đặng Ngọc Huy chỉ rõ, đây chính là “nút thắt cổ chai” cần được tháo gỡ bằng quyết tâm đầu tư tương xứng, thay vì để tồn tại kéo dài như một điểm nghẽn dai dẳng của cả khu vực.

Điều đáng lưu ý là, kiến nghị của đại biểu không chỉ dựa trên yêu cầu phát triển hạ tầng, mà được đặt trước hết từ đòi hỏi bảo vệ an toàn tính mạng và điều kiện đi lại chính đáng của nhân dân. Đèo Vi Ô Lắk hiện nay là đoạn tuyến hiểm trở, độ dốc lớn, bán kính cong nhỏ, thường xuyên xuất hiện sương mù dày đặc, nguy cơ tai nạn luôn hiện hữu. Đặc biệt, những đợt mưa lũ cuối năm 2025 đã làm nền đường nứt toác, sạt lở nghiêm trọng, có thời điểm giao thông bị tê liệt hoàn toàn. Trong bối cảnh nhu cầu đi lại giữa trung tâm tỉnh lỵ và các xã phía Tây ngày càng tăng, việc người dân vẫn phải phụ thuộc vào một tuyến đường độc đạo đầy rủi ro là điều không thể kéo dài. Đại biểu nhấn mạnh: “Chúng ta không thể để người dân mỗi khi đi qua đây phải đánh cược với số phận.”

Ở tầng sâu hơn, đây còn là câu chuyện của công bằng phát triển. Khu vực phía Tây Quảng Ngãi và vùng Măng Đen có nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái, nông nghiệp chất lượng cao và kinh tế bản địa. Nhưng khi quãng đường 190km phải mất hơn 4 giờ di chuyển, chi phí logistics bị đẩy lên cao, lợi thế cạnh tranh của nông sản và hàng hóa địa phương bị bào mòn, cơ hội bứt phá của vùng cao cũng bị thu hẹp. Nếu Quốc lộ 24 tiếp tục ách tắc ở đoạn then chốt này, khoảng cách phát triển giữa miền xuôi và miền ngược sẽ còn bị kéo giãn, đi ngược mục tiêu phát triển bao trùm và bền vững mà Đảng, Nhà nước đang kiên trì theo đuổi.

Đáng chú ý, đại biểu Đặng Ngọc Huy cho biết Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi đã nhiều lần kiến nghị và đã nhận được sự đồng thuận từ Bộ Xây dựng về tính cần thiết của dự án. Theo dự kiến, Trung ương sẽ hỗ trợ cho tỉnh Quảng Ngãi khoảng 1.100 tỷ đồng từ nguồn tăng thu năm 2025 để đầu tư nâng cấp Quốc lộ 24 đoạn từ km32 đến km89+513. Tuy nhiên, khoản kinh phí này mới chỉ đáp ứng gần 50% tổng mức đầu tư. Điều đó cho thấy, nếu không có thêm sự quan tâm, chia sẻ nguồn lực từ ngân sách Trung ương, dự án sẽ rất khó được triển khai đồng bộ, kịp thời và hiệu quả.

Từ cơ sở đó, kiến nghị của đại biểu là xác đáng và có tầm nhìn: cần sớm xem xét, đánh giá lại mức độ cấp thiết của đoạn 58km còn lại để đưa vào danh mục dự án ưu tiên đầu tư công khẩn cấp; đồng thời bố trí nguồn lực Trung ương để gánh vác phần lớn kinh phí đầu tư, đúng với tính chất của một tuyến giao thông huyết mạch quốc gia. Cùng với đó là yêu cầu khẩn trương kiên cố hóa đèo Vi Ô Lắk, chống sạt lở, bảo đảm lưu thông an toàn, thông suốt trong mùa mưa bão sắp tới.

Quốc lộ 24 không chỉ là một con đường. Đó là trục kết nối phát triển, là điều kiện bảo đảm dân sinh, là nền tảng thu hẹp khoảng cách vùng miền và là mắt xích quan trọng trong thế trận kinh tế - quốc phòng liên hoàn. Vì vậy, tháo gỡ “nút thắt” Vi Ô Lắk không chỉ là giải quyết một điểm nghẽn giao thông, mà là thực hiện một yêu cầu phát triển có tính chiến lược, cấp bách và giàu ý nghĩa chính trị - xã hội đối với Quảng Ngãi, Tây Nguyên và cả không gian phát triển miền Trung - Tây Nguyên.