Quản trị rủi ro pháp lý: Những lưu ý quan trọng từ Luật Xây dựng sửa đổi 2025

Bước đột phá hoàn thiện khung khổ pháp lý

Luật Xây dựng (sửa đổi) năm 2025, được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, được giới chuyên môn đánh giá là dấu mốc quan trọng trong công cuộc hoàn thiện thể chế. Đạo luật này không chỉ tập trung vào việc tinh giản thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý dự án mà còn hướng tới giải quyết các vấn đề "nút thắt" cốt lõi đã tồn tại nhiều năm trong thực tiễn đầu tư xây dựng tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch VIAC nhấn mạnh: "Luật Xây dựng 2025 chứa đựng nhiều giải pháp đột phá về mặt pháp luật vốn được coi là ‘điểm nghẽn của điểm nghẽn’ trong lĩnh vực xây dựng. Lĩnh vực này thời gian qua đã chứng kiến nhiều thiệt thòi của doanh nghiệp khi phải đối mặt với các quy định thiếu phù hợp thực tiễn".

Ông Bùi Văn Dưỡng – Phó Cục trưởng Cục Kinh tế – Quản lý Đầu tư Xây dựng (Bộ Xây dựng) đã chỉ ra ba nhóm cải cách trọng tâm của Luật mới, bao gồm: Đổi mới phương thức quản lý; Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; và Phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước với trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng. Đây là những tín hiệu tích cực hứa hẹn tạo lập một môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch hơn trong Kỷ nguyên mới.

Chủ động "quản trị rủi ro" từ hợp đồng

Mặc dù hành lang pháp lý đang dần hoàn thiện, thực tiễn cho thấy tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng vẫn gia tăng cả về số lượng và mức độ phức tạp. Theo thống kê từ VIAC, trong những năm gần đây, tranh chấp xây dựng luôn thuộc nhóm lớn nhất, chiếm khoảng 20% tổng số vụ việc, phản ánh đặc thù rủi ro cao về tiến độ, chi phí và kỹ thuật của ngành này.

Tại phiên thảo luận chuyên sâu, các chuyên gia hàng đầu đến từ Bộ Xây dựng, Trường Đại học Luật Hà Nội và các công ty luật danh tiếng đã tập trung mổ xẻ các vấn đề về quản lý chi phí, điều chỉnh giá và thay đổi phạm vi công việc. Các ý kiến đều thống nhất rằng, việc nắm bắt kịp thời quy định mới là yếu tố then chốt để doanh nghiệp chủ động ứng phó, tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và hạn chế tranh chấp ngay từ khâu soạn thảo hợp đồng.

Bên cạnh đó, cơ chế bồi thường thiệt hại định trước và các phương thức giải quyết tranh chấp hiện đại (như Trọng tài thương mại) cũng được thảo luận sôi nổi, được xem là giải pháp văn minh, phù hợp thông lệ quốc tế để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

Sự cộng hưởng giữa Đào tạo – Thực tiễn - Tư pháp

Sự kiện không chỉ là diễn đàn chuyên môn mà còn là minh chứng cho sự hợp tác chiến lược giữa các "nhà": Nhà trường – Nhà làm luật – Nhà thực hành.

PGS.TS. Tô Văn Hòa – Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội khẳng định cam kết của nhà trường trong việc đồng hành cùng quá trình hoàn thiện pháp luật, chuyển tải kịp thời các quy định mới vào giảng dạy và nghiên cứu. Việc hợp tác chặt chẽ với VIAC và SCLVN thông qua các thỏa thuận hợp tác (MOU) đã mở rộng cánh cửa hội nhập, gắn đào tạo lý luận với thực tiễn nghề nghiệp.

Đại diện Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) cũng nhấn mạnh vai trò của tổ chức nghề nghiệp trong việc hỗ trợ hội viên và doanh nghiệp tiếp cận, hiểu đúng và vận dụng hiệu quả các quy định pháp luật, góp phần phát triển bền vững hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam.

Thông qua hội thảo, thông điệp về một tinh thần thượng tôn pháp luật, chủ động hội nhập và quản trị rủi ro bài bản đã được lan tỏa mạnh mẽ tới cộng đồng doanh nghiệp và giới hành nghề xây dựng.