Trợ giúp pháp lý giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật"

TGPL giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật”

Từ khi hệ thống TGPL được thành lập (1997) tới nay, hàng trăm nghìn người nghèo đã được hưởng dịch vụ TGPL miễn phí thông qua nhiều hình thức như: được tư vấn pháp luật; được người thực hiện TGPL tham gia tố tụng; đại diện ngoài tố tụng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp; được tham gia các buổi truyền thông về cơ sở để hướng dẫn các chính sách, pháp luật có liên quan đến đời sống của người dân (pháp luật đất đai, pháp luật bảo hiểm, lao động, an sinh xã hội...); được cung cấp tờ gấp pháp luật, cẩm nang hướng dẫn yêu cầu TGPL...

Thông qua TGPL, người được TGPL đã được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân, quyền công bằng trong tiếp cận pháp luật, tiếp cận công lý, công bằng trong tranh tụng và xét xử.

Trước những kết quả đạt được trong thời gian qua, TGPL đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận và xác định là một trong những chính sách để triển khai thực hiện 03 Chương trình mục tiêu quốc gia: Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030; Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 – 2025; Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025.

Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các Bộ, ngành, địa phương, công tác TGPL cho người nghèo, người yếu thế được triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc, trong đó chú trọng các hoạt động hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo, người yếu thế như: thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; truyền thông về trợ giúp pháp lý ở cơ sở; nâng cao năng lực đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý, đội ngũ người tham gia trợ giúp pháp lý...

Các hoạt động trợ giúp pháp lý được cơ quan, tổ chức, người dân đánh giá cao, chất lượng các vụ việc trợ giúp pháp lý ngày càng được nâng cao, nhiều vụ việc thành công, hiệu quả như người được trợ giúp pháp lý được tuyên không có tội hoặc được tuyên mức án nhẹ hơn hoặc chuyển tội danh hay thay đổi khung hình phạt thấp hơn so với mức đề nghị trong cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân...

TGPL đã thể hiện rất tốt vai trò của mình trong việc đảm bảo việc xét xử vụ việc khách quan, đúng người, đúng tội, tránh được oan sai cho người dân; hỗ trợ người dân sử dụng pháp luật khi có tranh chấp, vướng mắc; giúp người dân “giảm nghèo về pháp luật”, đảm bảo trật tự an toàn xã hội. Đồng thời, TGPL góp phần thực hiện thành công chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dành cho người nghèo, các đối tượng yếu thế trong xã hội.

Hoạt động TGPL cho người nghèo, người yếu thế tại tỉnh Lào Cai

Lào Cai là tỉnh có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại nhiều xã, thôn, bản vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện kinh tế còn khó khăn, trình độ dân trí chưa đồng đều. Những năm qua, công tác trợ giúp pháp lý, tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật cho người nghèo, người dân tộc thiểu số và các đối tượng yếu thế được tỉnh quan tâm triển khai bằng nhiều hình thức linh hoạt, hiệu quả.

Theo đó, Sở Tư pháp tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với các ngành, đoàn thể trong đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng, nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ xã, trưởng thôn, hòa giải viên và người có uy tín. Mạng lưới này trở thành "cánh tay nối dài" của ngành tư pháp, giúp người dân được tư vấn, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn pháp lý kịp thời, đồng thời ngăn ngừa vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở.

Từ đầu năm 2025 đến nay, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Lào Cai đã tiến hành trợ giúp pháp lý 1.319 vụ việc và việc cho 1.145 người trong đó tham gia tố tụng 773 vụ việc, tư vấn pháp luật cho 546 vụ việc và việc; đồng thời tổ chức 2 hội nghị tập huấn về trợ giúp pháp lý cho 120 người tại xã Mường Khương và Phường Sa Pa; tổ chức 49 cuộc truyền thông pháp luật tại địa bàn cơ sở với gần 3.500 lượt người dân tham dự trực tiếp.

Ngoài ra, triển khai thực hiện Dự án "Tăng cường trợ giúp pháp lý cho người nghèo và đối tượng yếu thế" do Ngân hàng thế giới tài trợ Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Lào Cai đã tổ chức 01 Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý và 13 hội nghị tập huấn trợ giúp pháp lý cho 800 lượt người tham dự.

Ông Nguyễn Hưng Tĩnh, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Lào Cai cho biết, để nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý và bảo vệ quyền lợi cho người nghèo, người yếu thế, ngành Tư pháp sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức truyền thông, phổ biến pháp luật, trong đó có việc sử dụng ngôn ngữ đơn giản, gần gũi; đồng thời phát huy vai trò của cơ quan thường trực Hội đồng phối hợp Phổ biến giáo dục pháp luật tỉnh trong hướng dẫn, kiểm tra và nhân rộng các mô hình hiệu quả.

Thông qua các vụ việc TGPL cụ thể, quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý được bảo vệ, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân, quyền tiếp cận công lý và hiện thực hóa chủ trương “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Vai trò của người thực hiện trợ giúp pháp lý, đặc biệt là trợ giúp viên pháp lý ngày càng được ghi nhận. Người dân ngày càng tin tưởng và lựa chọn trợ giúp viên pháp lý thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý. Trợ giúp viên pháp lý đã có chức danh nghề nghiệp hạng cao nhất (hạng I), qua đó, tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của trợ giúp viên pháp lý trong hệ thống chức danh nghề nghiệp viên chức ngành tư pháp.