Hợp đồng lao động điện tử: Bước tiến về chuyển đổi số trong lĩnh vực lao động

Trong xu thế chuyển đổi số mạnh mẽ trên toàn thế giới, Việt Nam đang từng bước xây dựng một nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Dự thảo Nghị định quy định về giao kết, thực hiện hợp đồng lao động điện tử không chỉ là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm thúc đẩy công nghệ số trong quản lý lao động, mà còn tạo thuận lợi tối đa cho cả người dân và doanh nghiệp.

Thực tế trong 5 năm qua cho thấy, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã sớm áp dụng hệ thống ký hợp đồng điện tử và gặt hái được những lợi ích rõ rệt như tiết kiệm thời gian, chi phí, và nhân lực; Tăng hiệu quả quản trị nhân sự; Nâng cao tính bảo mật và giảm rủi ro thất lạc hồ sơ và Tạo thuận lợi cho người lao động (NLĐ) trong việc truy xuất và theo dõi quyền lợi của mình.

Tuy nhiên, việc thiếu một khung pháp lý chi tiết, thống nhất đã tạo ra nhiều khó khăn vướng mắc. Cụ thể, chưa có hướng dẫn chuẩn hóa về sửa đổi, bổ sung, hay chấm dứt hợp đồng điện tử. Bên cạnh đó, một số cơ quan và tổ chức còn chưa chấp nhận hợp đồng điện tử khi thực hiện các thủ tục hành chính. Sự thiếu vắng một cơ sở dữ liệu tập trung cũng khiến dữ liệu bị phân tán và khó kết nối.

Do đó, Nghị định mới này được xây dựng trên cơ sở các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi số, bao gồm Nghị quyết số 57-NQ/TW (2024) coi thể chế là điều kiện tiên quyết cho chuyển đổi số. Đặc biệt, nó được xây dựng tương thích với các quy định hiện hành như Bộ luật Lao động 2019, Luật Giao dịch điện tử 2023, Luật Dữ liệu số 2024, và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025.

Quan trọng nhất, Nghị định mới sẽ khắc phục khoảng trống pháp lý, chuẩn hóa toàn bộ quy trình và tạo nền tảng cho quản trị số thống nhất toàn quốc. Theo đó, hợp đồng lao động điện tử được xác định có giá trị pháp lý tương đương hợp đồng giấy.

Một nội dung nổi bật và mang tính đột phá của Nghị định là việc thiết lập Nền tảng hợp đồng lao động điện tử do Bộ Nội vụ quản lý. Hệ thống dữ liệu quốc gia này được giao nhiệm vụ xây dựng theo Nghị quyết số 71/NQ-CP (2025) và sẽ kết nối với Đề án 06.

Nền tảng này sẽ là công cụ then chốt để phục vụ lợi ích chung của xã hội, hỗ trợ như lưu trữ, quản lý và đồng bộ dữ liệu hợp đồng trên phạm vi cả nước; Kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư, bảo hiểm xã hội, thuế và các cơ quan hành chính khác; Tự động hóa báo cáo lao động của doanh nghiệp; Cung cấp dịch vụ tra cứu, xác thực hợp đồng cho người lao động và Đảm bảo an toàn, bảo mật và kiểm soát truy cập chặt chẽ.

Nền tảng không chỉ giúp cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả thống kê, dự báo và hoạch định chính sách nhân lực, mà còn là công cụ quan trọng hỗ trợ phát triển kinh tế số và xã hội số.

Theo dự thảo, để giao kết hợp đồng điện tử, các bên phải đảm bảo các điều kiện về kỹ thuật và pháp lý phải có Tài khoản định danh điện tử; Phải sử dụng Chữ ký số hoặc chữ ký điện tử hợp pháp và sử dụng Hệ thống (phần mềm) e-Contract đáp ứng chuẩn kỹ thuật.

Hợp đồng điện tử sẽ có hiệu lực khi cả hai bên đã ký và được gắn mã định danh hợp đồng (ID). Mã ID này giúp đảm bảo tính minh bạch, toàn vẹn và có thể truy xuất lịch sử của hợp đồng.

Nghị định quy định về hợp đồng lao động điện tử chính là một trụ cột quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế cho chuyển đổi số quốc gia. Khi được ban hành và triển khai đồng bộ, Việt Nam sẽ hiện đại hóa quản trị lao động, tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, và thúc đẩy xây dựng một thị trường lao động minh bạch, hiệu quả và hội nhập.

Đây là bước đi táo bạo nhưng cần thiết, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc ứng dụng công nghệ số phục vụ người dân và doanh nghiệp, hướng tới một hệ sinh thái lao động thông minh và phát triển bền vững.